روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٦ - ترجمه
بعضى دگر گفتند:مراد به«نجم»دل رسول است. إِذٰا هَوىٰ ،اذا انصرف عمّا سوى اللّه چون از هرچه دون اوست برگرديد،بيانش: مٰا زٰاغَ الْبَصَرُ وَ مٰا طَغىٰ [١]،بعضى دگر گفتند:مراد آن ستاره است كه حقتعالى آن را علامت امامت اميرالمؤمنين كرد [٢]و سبب آن بود كه سلمان و جماعتى صحابه از رسول-عليه السلام-پرسيدند كه:يا رسول اللّه،مقام تو از پس تو كه را خواهد بود؟گفت:آن را كه امشب ستاره از قطب آسمان جدا شود و به خانۀ او فرود شود [٣].آن شب اهل مدينه [٤]همه بر بامها رفتند اميد آن را كه باشد كه ستاره به خانۀ ايشان رود،مگر على و فاطمه و رد خود رها نكردند،گفتند:اگر به خانۀ ما آيد ما را شكر زيادت بايد كردن،و اگر به خانۀ ما نيايد،باد و تكبّر نباشد.ايشان هريكى در محراب خود مشغول [٥]،ستارهاى روشن از قطب آسمان [٦]جدا شد و گفتند:زهره بود،و به حجرۀ زهرا در افتاد،فذلك قوله: وَ النَّجْمِ إِذٰا هَوىٰ .
گروهى منافقان طعنه زدند گفتند [٧]:الا إنّ محمّدا قد ضلّ في علىّ؛محمّد در حقّ على گمراه شد.خداى تعالى قسم ياد كرد با آن ستارهاى كه به خانۀ او فرستاد در حقّ آنكه ستاره به خانۀ او فرستاد،گفت:و النجم اذا هوى [٨]،ما ضلّ صاحبكم و ما غوى؛به حقّ آن ستاره، إِذٰا هَوىٰ ،إذا سقط في بيته، مٰا ضَلَّ صٰاحِبُكُمْ ؛كه صاحب شما كه محمّد است ضالّ و گمراه نيست [٩].
[١] .سورۀ نجم(٥٣)آيه ١٧.
[٢] .كا+عليه السلام.
[٣] .آج،كا:فروشود؛آد،گا:فروآيد.
[٤] .كا:جمله صحابه.
[٥] .آد،گا:و اگر نخواهد آمد ما را دو زحمت نباشد.تشويش نزول ستاره و تقصير فرائض و اوراد.هريك در محراب خود به ورد خود مشغول بودند؛كا:و اگر به خانه ما نخواهد آمدن تا دو نكبت نباشد.هر دو در محراب ايستادند و به ورد خود مشغول شدند.
[٦] .آد،گا:فلك.
[٧] .آد،كا،گا:و گفتند.
[٨] .آد،كا،گا+إذا سقط في بيته.
[٩] .آج:كه صاحب شما گمراه نيست كه محمّد است ضالّ و گمراه نيست.