روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٩ - ترجمه
عطاء بن يسار گفت:آيت در مردى آمد كه او برگى ساخته بود تا پيش رسول-عليه السلام-آيد [١]،يكى گفت [٢]:چه خواهى كردن؟گفت:همانا از خير او نصيبى يابم.گفت:اين كه ساختهاى مرا ده و من جملۀ گناهان تو برگيرم،اين آيت فرود آمد در او.
سدّى گفت:اين آيت در عاص بن وائل السهمىّ آمد كه او در بعضى كارها رسول را-عليه السلام-موافقت نمودى.محمّد بن كعب گفت:آيت در ابو جهل آمد كه او گفت:«و اللّه ما نافرنا محمّدا الّا بمكارم الاخلاق؛اين آيت در او آمد.
وَ أَعْطىٰ قَلِيلاً من العطاء و اكدى،بخل بالباقي،يعنى عطا اندك داد و به باقى بخل كرد و منع،و اصل«اكدى»من كدية الحافر باشد،كه [٣]مرد چاه كن چاهى مىكند سنگى عظيم پيش آيد او را كه نتواند بشكستن [٤]به آن فروماند آن سنگ را كديه خوانند،و فعل از او اكدى باشد اذا بلغ الكدية فقطع الحفر و أيس من الماء.مؤرّج گفت:اكدى إذا منع الخير،قال الحطيّئة:
فاعطى قليلا ثمّ اكدى بماله
و من يبذل المعروف فى النّاس يحمد
أَ عِنْدَهُ عِلْمُ الْغَيْبِ فَهُوَ يَرىٰ
،آيت انكار است برآن كه او تحمّل گناه غيرى خواست كرد [٥]،گفت:به نزديك او علم غيب است كه با او چه خواهند كرد [٦]، و او مىبيند يعنى مىداند كه آنچه گفت [٧]از تحمّل گناه ديگرى چنان است كه او گفت.
أَمْ لَمْ يُنَبَّأْ بِمٰا فِي صُحُفِ مُوسىٰ ؛يا او را خبر ندادهاند از آنچه در صحيفهها و اسفار و اجزاى تورات موسى است و نيز [٨]صحف ابراهيم
[١] .آد،گا:آورد.
[٢] .آد،كا،گا:يكى او را گفت.
[٣] .آد،گا+گاه باشد كه.
[٤] .آج،كا:شكست آد،گا:نتوان شكست.
[٦] .كا،گا:كردن.
[٧] [٥] .آج و ديگر نسخه بدلها:او گفت.
[٨] .آد،كا،گا+در.