روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٤ - ترجمه

كه [١]در او مرگ بينند و بميرند.و عاصم و ابن عامر خواندند: يُصْعَقُونَ ،بضمّ«يا»، على الفعل المجهول،اى يهلكون؛تا آن روز كه ايشان را هلاك كنند.يقال:صعق الرجل،اذا مات.و صعق،إذا اصيب بالصّاعقة.آنگه عام شد در همه انواع هلاك تا«صعق»گفتند اذا هلك و اگرچه به صاعقه نباشد.فرّاء گفت اين دو لغت است و معنى يكى،لقولهم:سعد و سعد.

يَوْمَ لاٰ يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً ،آن روز كه [٢]غنا نكند و سود ندارد از ايشان كيدشان هيچ‌چيز.و معنى قولهم [٣]هذا الامر لا يغنى[٦٣-ر]عنك،اى لا ينفعك؛يعنى ايشان را مستغنى نكند [٤]و از حاجت نبرد [٥]، وَ لاٰ هُمْ يُنْصَرُونَ ؛و نه نيز ايشان را نصرت و يارى كنند،يعنى كس نباشد كه ايشان را يار بود.

وَ إِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا ،آنگه گفت ظالمان را يعنى كافران را و مشركان عرب را.عذابى خواهد بودن دون ذلك،اى قبل ذلك؛پيش از عذاب دوزخ.گفتند:

عذاب گور است-اين قول براء بن عازب است.و گفتند:قتل و أسر روز بدر است-و اين قول عبد اللّه عبّاس است-و گفتند:قحط و جوع هفت‌ساله است [٦]- و اين قول قتاده است-ابن زيد گفت:مصائب و احزان و آفات و اوجاع است كه به ايشان رسد در دنيا و [٧]هلاك مال و فرزندان. وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ ؛و لكن بيشتر ايشان ندانند كه عذاب به ايشان فرود خواهد آمد [٨].

وَ اصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ ؛صبر كن براى حكم خداى تعالى يعنى تا اين انواع عذاب برسد به ايشان كه اين عذاب محكوم است [٩]از جهت [١٠]خداى تعالى. فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنٰا ؛ كه تو به چشمهاى مايى،يعنى به چشم حفظ و نگاهداشت [١١]مايى و به آنجا كه