روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢٠ - ترجمه

عليك.مقاتل سليمان گفت.بوحينا؛به وحى ما.مقاتل گفت به [١]فرمان ما. جَزٰاءً لِمَنْ كٰانَ كُفِرَ ،نصب او بر مفعول له است،أى فعلنا ذلك من الطوفان و ارسال الماء عليهم جزاء و ثوابا لنوح-عليه السلام-و هو الّذى كان كفر و جحد حقّه،و نوح است كه كفر آوردند به او و جحود كردند حقّ او را،و بعضى دگر گفتند«من»اين جا به معنى«ما»ى مصدرى است،يعنى جزاء لما كان كفر من نعم اللّه،أى لكفرهم،اين قول ابن زيد است.بعضى دگر گفتند كه:معنى آن است كه عاقبناهم للّه [٢]،و قوله: لِمَنْ كٰانَ كُفِرَ [خداست،براى آن‌كه ايشان كافراند و خداى تعالى مكفور به،مجاهد خواند:جزاء لمن كان كفر] [٣]،به فتح «كاف»و«فا»،يعنى كان الغرق و [٤]الهلاك جزاء للكفّار [٥].خداى تعالى همه را هلاك بر آورد و كس از آن عذاب نرست [٦]مگر عوج بن عنق [٧]كه آب زير كمر بست او بود،و گفتند كه:سبب نجات او آن بود كه نوح-عليه السلام-محتاج بود به چوب ساج براى كشتى و نقل آن به دست عوج [٨]راست مى‌آمد.نوح-عليه السلام-او را بفرمود،او فرمان برد و آن چوب [٩]از شام بر گردن گرفت و بياورد و خداى تعالى تأخير عذاب او كرد و او را از غرق برهانيد.

وَ لَقَدْ تَرَكْنٰاهٰا آيَةً ،گفت:ما رها كرديم آن كشتى را آيتى،يعنى ما آن را آيتى كرديم و دلالتى و عبرتى.قتاده گفت:خداى تعالى پس از سكون طوفان آن كشتى را رها كرد[٩٥-ر]به با قردى رها كرد از زمين جزيره [١٠]تا به عهد رسول ما -عليه السلام-بماند،و مردم مى‌رفتند و مى‌ديدند و [١١]عبرت مى‌گرفتند،و بسيار