روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٩٤ - ترجمه

اين قرآن] [١]و يا از محمّد آن را كه مى‌توانند كه برگردانند به دعوت و اغراء و اغواء.

قول دگر آن‌كه: يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ ،بر مى‌گردانند از اين قرآن آنان را كه شيطان ايشان را به وسواس برگردانيده باشند [٢]،و گفتند:بر مى‌گردانند آن [٣]را كه او را خذلان دريافته باشد،يعنى افك و صرف ايشان كار نمى‌كنند الا در مخذولى متروكى از توفيق[بازمانده‌اى] [٤]،و الافك الصرف،قال اللّه تعالى: أَ جِئْتَنٰا لِتَأْفِكَنٰا [٥]، أى لتصرفنا،و«الإفك»فعل منه[٤٢-پ]بمعنى مفعول،أى كلام مصروف عن وجهه و هو الكذب،من باب نقض و نقض و نفض و نفض و نكث و نكث.

قُتِلَ الْخَرّٰاصُونَ ،لفظ خبر است و معنى دعا چنان كه گفت: قُتِلَ الْإِنْسٰانُ مٰا أَكْفَرَهُ [٦]،و الخرّاس؛الكذّاب و هو الحزّار [٧]أيضا،خرص هم حزر كردن [٨]باشد [٩]هم دروغ گفتن،و اصل هر دو يكى است براى آن‌كه [١٠]حزركننده متيقّن نباشد بر آنچه گويد و آن حزر [١١]كه كند راست نيايد هم دروغ بود،و دروغزن [١٢]آنچه گويد بتخمين گويد بيشتر و قيل:قتل معناه لعن؛لعنت باد بر ايشان.و گفتند:

خرّاصان [١٣]شكّاكان را خواست.عبد اللّه عبّاس گفت:مقتسمان‌اند [١٤]كه عقبهاى مكّه ببخشيدند [١٥]و مردم را منع كردند از الحاق [١٦]بر [١٧]رسول-عليه السلام-و