روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٩٠ - ترجمه

-عليه السلام-كه او وفا[٨٢-ر]كرد به عهدهاى خداى تعالى [١]،وفى و أوفى و وفّى ثلاث لغات بمعنى واحد.

أَلاّٰ تَزِرُ [٢]وٰازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرىٰ ،«ان»مخفّفه است از ثقيله،التّقدير [٣]:انّه لا تزر، و آنچه در آن صحف است آن است كه او به گناهكارى [٤]ديگرى را نگيرد،و بار گناه كسى بر كسى [٥]ننهد.بعضى مفسّران گفتند:پيش از ابراهيم-عليه السلام- ظلمۀ [٦]روزگار را عادت [٧]بود كه پدر را به گناه پسر بگرفتندى و برادر را به گناه برادر بكشتندى و خويش را به خويش بگرفتندى،تا خداى تعالى ابراهيم را بفرستاد،و بر او انزال كرد [٨]در صحف او كه: أَلاّٰ تَزِرُ وٰازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرىٰ ،ابراهيم -عليه السلام-را وصف كرد به وفّى.

سعيد جبير و حسن و قتاده گفتند:وفّى،أى عمل بما امر به؛با آنچه او را فرمودند قيام كرد و رسالت خداى به خلق گزارد و از عهده [٩]تكاليف نبوّت برون [١٠]آمد و به همه وفا كرد.ربيع گفت:به خواب كه ديد وفا كرد و پسر را قربان كرد.ابو العاليه گفت:اركان اسلام به تمامى به جاى آورد،و ذلك قوله تعالى:

وَ إِذِ ابْتَلىٰ إِبْرٰاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمٰاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ [١١] گفت:پيش از او كس نبود كه او را امتحان كردند به دين[و] [١٢]او سهام [١٣]و شرايط آن به تمامى به جاى آورد الّا ابراهيم-عليه السلام-.و توفيه و توفي تمام به دادن باشد،قال اللّه تعالى: