روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٥٤ - ترجمه
زمين از ايشان زود آن انگيختنى باشد بر ما آسان.
ما عالمتريم به آنچه مىگويند و نيستى تو بر ايشان مسلّط ياد ده به قرآن آن را كه بترسد[٢٣-پ].
قوله تعالى: ق وَ الْقُرْآنِ الْمَجِيدِ ،عبد اللّه عبّاس گفت:«ق»نامى است از نامهاى خداى كه قسم كرد به او.قتاده گفت:نامى از نامهاى قرآن است.قرظىّ گفت:افتتاح نامهاست كه ابتدايش«قاف» [١]باشد چون:قدّوس [٢]و قادر و قاهر و قريب و قاضى و قابض.شعبي گفت:فاتحه سورت است.يزيد و عكرمه و ضحّاك گفتند:نام كوهى است محيط به گرد [٣]زمين و آن [٤]از زمرّد سبز و خضرت آسمان از رنگ اوست،و كنارهاى آسمان بر او نهاده است،و آنچه به دست مردم [٥]افتد از زمرّد از سنگ پارههاى آن است،و اين عبارت أبو الجوزاء است از عبد اللّه عبّاس.
وهب منبّه گفت:ذو القرنين به كوه قاف رسيد،پرامن او كوههاى خرد [٦]ديد، او را گفت:تو چه كوهى-يعنى موكّلان او را؟گفت:من كوه قافم.گفت:اين كوههاى خرد [٧]چيست پيرامن تو [٨]؟گفت:عروق زمين است هيچ شهر نيست از شهرها و الّا عرقى از عروق او متّصل است به من،چون خداى [٩]خواهد تا زمين بجنباند مرا بفرمايد تا عرق آن زمين بجنبانم.گفت:يا قاف مرا خبر ده به چيزى از عظمت خداى [١٠]،گفت:شأن خداى ما-جلّ جلاله-عظيم است،و از عظمت
[١] .آج:ق.
[٢] .آد،كا،گا:قدير.
[٣] .گا:كره.
[٤] .آج و ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٥] .آج،كا:مردمان.
[٦] .آج،آد،كا،گا:خورد.
[٧] .آج،آد،كا:خورد.
[٨] .آد،گا:چيست كه پيرامن تست.
[١٠] [٩] .آج،آد،گا+تعالى.