روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٤
به آن [١]قسم كرد كه آن موقعى عظيم است به نزديك خداى تعالى از تعظيم و منافع كه در اوست.
گفتند [٢]:به«مواقع»مساقط و مغارب نجوم خداست.عطاء بن ابى رباح گفت:منازل او خواست از اين بروج دوازده [٣].حسن گفت:وقوع و سقوط او خواست عند الانتشار و الانكدار يوم القيامة.
قرّاء در اين لفظ خلاف كردند.حمزه و كسائي و خلف خواندند:«بموقع النجوم»على الواحد،و باقى قرّاء خواندند:«بمواقع»على الجمع،و اختيار اين است لقوله:النجوم تا جمع مناسب باشد.
وَ إِنَّهُ لَقَسَمٌ ؛و اين سوگندى است بزرگ اگر بدانيد شما.
إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ،جواب قسم است كأنّه قال:اقسم بمواقع النجوم ان هذا القرآن لقرآن [٤]كريم؛سوگند بر اين مىخورد كه اين كتاب قرآنى است كريم مكرّم و عزيز.
فِي كِتٰابٍ مَكْنُونٍ ؛در كتابى نوشته نهانى مصون محفوظ نزديك خداى تعالى از شياطين و از جمله معايب [٥]،و مراد به«كتاب مكنون»لوح محفوظ است.
لاٰ يَمَسُّهُ إِلاَّ الْمُطَهَّرُونَ ؛دست برآن نوشته لوح محفوظ ننهند الّا پاكيزگان، يعنى فرشتگان معصوم [٦]مطهّر از گناه،و اين قول أنس است [٧].أبو العاليه و ابن زيد گفتند:مراد نه شماييد،چه شما به گناه آلودهايد،مراد فرشتگانند كه ايشان گناه نكرده باشند،ايشان بيارند به انبياء معصوم،پس از دست پاكان به دست پاكان رسد.
[١] .آج+قدم،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[٤] [٢] .كا+مراد.
[٣] .آد،گا:دوازدهگانه.
[٥] .آج:ندارد.
[٦] .آج:مصائب.
[٧] .آد،گا+و.