روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٢ - ترجمه

محمّد بن علىّ التّرمذىّ گفت:دو بهشت باشد او را يعنى دو بستان،يكى به ترس او از خداى و يكى به ترك او شهوت [١]را.مقاتل گفت:دو بهشت باشد، بهشت عدن و بهشت نعيم.ابو موسى أشعرىّ گفت:دو بستان باشد از زر سابقان را،و دو [٢]از سيم تابعان را.

و در خبر است كه يك روز رسول-عليه السلام-گفت اصحاب را كه:

دانى [٣]تا اين بستانها چيست؟گفتند:نه.گفت:[دو] [٤]بستان است در دو بستان،

قرارهما لابث و فرعهما ثابت و شجرهما ثابت [٥] .ابو الدرداء گفت:رسول-عليه السلام- اين آيت مى‌خواند،من گفتم:يا رسول اللّه!و ان زنى و ان سرق؛و اگرچه زنا كند و دزدى كند؟[١١٧-پ]گفت؟اگرچه زنا كند و دزدى كند،و اگرچه رغم أنف [٦]ابو الدرداء باشد [٧]. فَبِأَيِّ آلاٰءِ رَبِّكُمٰا تُكَذِّبٰانِ .

ذَوٰاتٰا أَفْنٰانٍ ،اين صفت بستانهاست.عبد اللّه عبّاس گفت:خداوندان الوان باشد و هو من الفنّ [٨]و جمعه فنون و أفنان[و منه قولهم:افتنّ في حديثه،أى أخذ في فنونه و ضروبه.ضحّاك گفت:الوان ميوه‌ها خواست.مجاهد گفت:أفنان] [٩]أغصان باشد،[خداوند] [١٠]شاخه‌ها [١١]واحد او«فنن»باشد،قال[الشّاعر] [١٢]:

يوما على فنن دعوت صباحى
عكرمه گفت:سايۀ درختان خواست بر زمين و ديوار.قتاده گفت:

خداوندان فضل وسعت و فراخى باشند.ابن كيسان گفت: ذَوٰاتٰا اصول؛خداوندان