روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٩ - ترجمه
عَسىٰ أَنْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ ،باشد كه اين مردان كه شما از ايشان [١]فسوس مىدارى [٢]به از شما باشند به نزديك خداى و ثواب و پايۀ ايشان بالاتر بود. وَ لاٰ نِسٰاءٌ مِنْ نِسٰاءٍ ،و نه زنان از زنان نبايد تا فسوس دارند كه باشد كه اينان از اينان [٣]به باشند.گفتند:آيت در حقّ دو زن آمد از زنان رسول-عليه السلام-كه ايشان از امّ سلمه فسوس داشتند،و اين براى آن بود كه او ايزارى [٤]در ميان بسته بود و گوشۀ آن ايزار [٥]ازبس پشت فروزده بود و از پس مىكشيد.عائشه حفصه را گفت:نبينى كه آن گوشۀ جامه كه از پس مىكشد،گويى زبان سگى است.
[أنس] [٦]گفت:آيت [٧]در حقّ زنان رسول آمد كه امّ سلمه را عيب كردند به كوتاهى و گفتند:اين خود عائشه گفت امّ سلمه را و اشارت كرد بدو.عكرمه گفت از عبد اللّه عبّاس كه:صفيّه بنت حيىّ أخطب [٨]به شكايت به نزديك رسول آمد-عليه السلام-و گفت:يا رسول اللّه،زنان تو مرا عيب مىكنند و مىگويند:
يا يهوديّه بنت[١٢-پ]يهود،اى جهود جهود زاده،گفت [٩]:تو ايشان را بايستى گفتن [١٠]كه پدر من هارون است و عمّ موسى و شوهرم محمّد،خداى تعالى اين آيت فرستاد: وَ لاٰ تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ ،خويشتن را عيب مكنيد بعضى بعضى را، براى آنكه همه از يك اصلى و از يك جنسى [١١]و از يك ملّتى [١٢]و به منزلت يك نفسى [١٣]چنان كه رسول-عليه السلام-فرمود [١٤]:
المؤمنون كنفس واحدة. گفتند:
«لمز»عيب كردن باشد در پيش روى،و«همز»عيب كردن باشد در غيبت.
[١] .آج،لا:از او.
[٢] .همۀ نسخه بدلها:مىداريد.
[٣] .همۀ نسخه بدلها:ايشان.
[٤] .آد،لا:ازارى.
[٥] .لا:ازار.
[٦] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٧] .آج،كا،لا:اين.
[٨] .كا،گا:حيى بن اخطب.
[٩] .آد،گا:رسول گفت.
[١٠] .اساس:گفت،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[١١] .همۀ نسخه بدلها:اصليد و يك جنسيد.
[١٢] .آد:ملّت.
[١٣] .آج،لا:نفسيد.
[١٤] .آج،لا+كه.