بر وى[٢٩-پ]نويسند تا نالۀ او در وقت بيمارى.عكرمه گفت:هيچ بر او ننويسند الّا آنچه بر او ثواب و عقاب باشد از طاعات و معاصى،و بعضى دگر گفتند:همه چيزى [١]بنويسند،آنگه مباحات از او وضع كنند.أبو هريره و أنس روايت كردند كه رسول-عليه السلام-گفت:هيچ صحيفه بر خداى تعالى عرض نكنند كه در اوّل و آخر او خيرى و طاعتى باشد [٢]و الّا خداى تعالى گويد:من آنچه در ميان اين دو طرف است بدو بخشيدم.

أنس روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:خداى تعالى دو فرشته بر بندۀ مؤمن موكّل كرده تا عمل او بر او مى‌نويسند.چون بنده را وفات رسد، فرشتگان گويند:بار خدايا،آن بنده كه ما موكّل او بوديم فرمان يافت،چه فرمايى، به آسمان [٣]شويم؟حق‌تعالى گويد:آسمان مملوّ است از فرشتگان.گويند:بار خدايا،به زمين فروشويم ؟گويد:زمينها مملوّ است از فرشتگان من.گويند:

بار خدايا،كجا فرمايى؟گويد:بر سر گور اين بنده مقام كنيد،تسبيح و تهليل مى‌كنيد و ثوابش بر او مى‌نويسيد تا به روز قيامت.

مٰا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاّٰ لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ ،گفت:هيچ سخنى نگويد و الّا به نزديك آن نگاهبانى ببجارده [٤].«عتيد»معتد باشد،فعيل است بمعنى مفعول، قال الشّاعر [٥]:

لئن كنت عنّي فى العيان مغيّبا فذكراك عندي فى الفؤاد عتيد
و عرب معاقبه كند ميان«تا»و«دال»،فيقول:أعددت و اعتدت،و هرد و هرت.

وَ جٰاءَتْ سَكْرَةُ الْمَوْتِ بِالْحَقِّ ،گفت:آمد سختى [٦]مرگ بحق.«سكرت»

[١] .آد،گا:چيز بر او.

[٢] .آد:بوده باشد.

[٣] .كا:با آسمان.

[٤] .گا:بجارده؛آد،گا:هست.

[٥] .آج+شعر.

[٦] .كا:سكرت.