سفيان عيينه گفت:روزگار به نزديك خداى دو روز است [١]:مدّت ايّام دنياست و [٢]روز قيامت.شأن او در مدّت ايّام دنيا اختبار است به امرونهى و احياء و اماتت و عطا و منع،و شأن او در قيامت جز او حساب و ثواب عقاب باشد.

حسين بن فضل [٣]گفت:سوق المقادير الى المواقيت؛قضاها [٤]به اوقات خود مى‌راند،و گفتند:شأن او آن است كه هر روز سه لشكر از سه جاى برانگيزد [٥]،گروهى را از أصلاب پدران به أرحام مادران رساند،و گروهى را از أرحام مادران به پشت زمين رساند،و گروهى را از پشت زمين به شكم زمين رساند،آنگه روز قيامت همه پيش او مجتمع شوند [٦].

ربيع أنس گفت:گروهى را بيافريند و گروهى را روزى دهد و گروهى [١١٢-پ]را رعايت كند و گروهى را هدايت كند و گروهى را بميراند.سويد جبله [٧]گفت:يعتق رقابا و يقحم عقابا و يعطي رغابا؛گردنها آزاد كند و به عقبه‌ها بگزراند [٨]و مرغوباتى [٩]بدهد،بعضى دگر گفتند:جمع كند و تفريق و عطا دهد [١٠]و حرمان و هدايت كند و اضلال.

ابو سليمان الدّارانيّ گفت:شأن او آن است كه منافع به تو مى‌رساند و مضارّ از تو مى‌بگرداند [١١].پس تو غافل مباش از اطاعت آن‌كه از تو غافل نيست.و همچنين گفت در اين آيت [١٢]:كل يوم لله الى العبيد بر جديد.گفتند:

بعضى امرا وزير خود را از اين آيت بپرسيد.او [١٣]ندانست تا چه گويد،گفت:يا

[١] .آد،گا+يكى.

[٢] .آد،گا+دوم.

[٣] .آج و ديگر نسخه بدلها:حسين بن الفضل.

[٤] .آد،گا+را.

[٥] .كا:برمى‌انگيزاند؛آج و ديگر نسخه بدلها+به سه جاى.

[٦] .آد،گا:جمع گرداند.

[٧] .همۀ نسخه بدلها:سويد بن جبله.

[٨] .همۀ نسخه بدلها:بگذراند.

[٩] .آد،گا:مرغوبات.

[١٠] .آد+و امساك كند بر قدر.

[١١] .آج:از تو بگذراند.

[١٢] .كذا در اساس و همۀ نسخه بدلها،عبارت بعد از كلمۀ

[١٣] .آد،گا+بر فور.«آيه»نيست.