روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣١٩
مجاهد گفت:في اىّ خلق شئنا؛در هر صورتى كه ما خواهيم يعنى مسخ.سعيد بن مسيّب گفت:در حواصل مرغانى سياه بر شكل خطّاف كه ما پرستك گوييم،و آن مرغان به برهوت باشند [١]،وادى [٢]است در يمن.
حسن گفت:خلقتان بدل كنيم و شما را با خوكان و بويزينگان [٣]كنيم.
چنان كه كرديم آنان را كه پيش از شما بودند [٤].
آنگه گفت:اگر انديشه كنى.بدانى [٥]كه اين بر ما متعذّر نيست ازآنجا كه خلق اوّل بدانسته [٦]كه شما را بيافريديم و هيچ نبودى [٧]. فَلَوْ لاٰ تَذَكَّرُونَ ؛چرا انديشه نمىكنى [٨]كه آنكه بر ابتدا قادر باشد بر اعادت هم قادر باشد؟ حسين بن الفضل گفت:معنى آن است كه اعادت در اين معنى به خلاف انشاء اوّل است كه اوّل دانى [٩]كه شما را در ارحام امّهات [١٠]آفريديم،امّا اعادت ندانى [١١]كه شما را كجا زنده كنيم[١٣٨-پ]،آن بىعلم [١٢]شما باشد به خلاف خلق اوّل،و اين وجهى نيك است في قوله وَ نُنْشِئَكُمْ فِي مٰا لاٰ تَعْلَمُونَ؛ وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْأَةَ الْأُولىٰ .
أَ فَرَأَيْتُمْ مٰا تَحْرُثُونَ ؛ديدى [١٣]اين كشت و برزگرى [١٤]كه مىكنى [١٥]اين تخم كه مىكارى [١٦]؟
[١] .آد،گا+و آن.
[٢] .آد،گا:واديى.
[٣] .آج،كا:بوزينگان؛آد،گا:بوزنگان.
[٤] .آج،آد،گا:چنان كه؛آنان كرديم كه پيش شما بودند.
[٥] .آج و ديگر نسخه بدلها:انديشه كنيد بدانيد.
[٦] .آج،آد:بدانستهايد.
[٧] .آج و ديگر نسخه بدلها:نبوديد.
[٨] .آج و ديگر نسخه بدلها:نمىكنيد.
[٩] .آج:رانيد،كا،گا:مىدانيد.
[١٠] .آد،كا،گا+ما.
[١١] .آد،كا،گا:نمىدانيد.
[١٢] .آد،كا،گا:از بىعلمى.
[١٣] .آج،آد،گا:ديديد،كا:بديديد.
[١٤] .كا،گا:بزر.
[١٥] .آج،كا،گا:مىكنيد.
[١٦] .آج و ديگر نسخه بدلها:مىكاريد.