كه داشت از مواشى برد.يكى از اصحاب رسول گفت:هذا المحروم [١]؛اين مرد محروم است.او را توزيعى بكردند [٢].شعبىّ گفت:هفتاد سال است تا [٣]مى‌پرسم كه محروم كه باشد و هيچ علمى حاصل نشد مرا [٤].و اصل او در لغت ممنوع باشد برخلاف مرزوق.و«حرمان»منع باشد.

أنس مالك روايت كرد كه رسول-عليه السلام-گفت:فرداى قيامت درويشان تظلّم كنند از توانگران [٥]و گويند:بار خدايا حقّ ما بندادند [٦]از حقّى كه تو نهادى ما را در مال ايشان،حق‌تعالى گويد:به عزّت و جلال من كه شما را مقرّب گردانم و ايشان را عذاب كنم.آنگه رسول-عليه السلام-اين آيت برخواند: وَ فِي أَمْوٰالِهِمْ حَقٌّ لِلسّٰائِلِ وَ الْمَحْرُومِ .

و فى الأرض آيات للموقنين؛و در زمين آياتى و علاماتى و عبرتى هست آنان را كه ايشان را يقين باشد و شكّاك نباشند آنگه گفت به لفظ استفهام بر سبيل ملامت: وَ فِي أَنْفُسِكُمْ أَ فَلاٰ تُبْصِرُونَ ؛در خويشتن نمى‌نگرى [٧]و انديشه نمى‌كنى [٨]؟ عبد اللّه زبير گفت:مراد مخرج بول و غائط است.مسيّب بن شريك گفت:مراد آن است كه از يك ره [٩]طعام و شراب فرومى‌رود [١٠]و از دو ره [١١]بيرون مى‌آيد.اگر شير محض خورد [١٢]آب بيرون آيد.ابو بكر وراق گفت:و في انفسكم [١٣]،در تحويل حالات و تغيير آلات و ضعف و قوّت و قهر منّت و عجز اركان و فسخ صريمت و نقض عزيمت.آنگه گفت[٤٤-پ]:تو ايمن باش كه روزى تو

[١] .كا:هذا محروم.

[٢] .آد،گا:از براى او توزيعى كنيد؛كا:او را توزيعى كنيد،بكردند.

[٣] .آج،آد،گا:كه.

[٤] .كا:نشد برآن.

[٥] .آج و همۀ نسخه بدلها:توانگران.

[٦] .اساس:بنه‌دادند/بندادند.

[٧] .آج و همۀ نسخه بدلها:نمى‌نگريد.

[٨] .آج و همه نسخه بدلها:نمى‌كنيد.

[٩] .آج،كا:راه.

[١٠] .آج:مى‌شود.

[١١] .كا:راه.

[١٢] .آد،گا:خورند.

[١٣] .آد و ديگر نسخه بدلها+يعنى.