شبانه روز باران [١]آيد بر زمين تا مردم از گورها برخيزند [٢].اين«واوها»جمله واو قسم است،[٥٦-ر]و انّ جواب قسم است.حق‌تعالى سوگند خورد به اين چيزها كه عذاب خداى تعالى واقع و نازل و حاصل خواهد شد و آن را دافعى و مانعى نيست [٣]،كس بازنتواندداشت [٤].جبير بن مطعم گفت:به مدينه آمدم تا با رسول- عليه السلام-سخنى گويم در باب اسيران روز بدر.اتّفاقا [٥]وقت صبح به مدينه رسيدم،رسول-عليه السلام-نماز بامداد مى‌كرد [٦]، «وَ الطُّورِ» مى‌خواند چون با آنجا [٧]رسيد كه خداى تعالى مى‌گويد: إِنَّ عَذٰابَ رَبِّكَ لَوٰاقِعٌ، مٰا لَهُ مِنْ دٰافِعٍ ؛ نزديك آن بود [٨]كه دلم شكافته شود از خوف و محبّت اسلام در دلم شد و چنان گمان بردم كه از جاى نخيزم تا عذاب فرود نيايد [٩]ايمان آوردم از ترس [١٠]خداى تعالى.هشام بن حسّان گفت:من و مالك دينار در نزديك [١١]حسن بصرى رفتيم.

مردى مقرى حاضر بود و اين سوره آغاز كرد،چون اين جا رسيد حسن بگريست و حاضران بگريستند و مالك دينار چندانى بگريست و بر سر و روى زد كه بى‌هوش گشت.

يَوْمَ تَمُورُ السَّمٰاءُ مَوْراً ،مفسّران گفتند: [١٢]بگردد و چنان كه آسيا بگردد، و اهلش را بگرداند چنان كه كشتى كه بر وى فرانهند [١٣].و عبارت مفسّران مختلف است:عبد اللّه عبّاس گفت:تدور دورانا [١٤].قتاده گفت:تتحرّك،عطاء

[١] .كا:آب.

[٢] .آد،گا+انّ عذاب ربّك لواقع.

[٣] .آد،كا،گا+ما له من دافع.

[٤] .آد،كا،گا:داشتن.

[٥] .آج،كا:اتّفاق.

[٦] .آد،كا،گا+و سورۀ.

[٧] .آد،كا،گا:به اين جا.

[٨] .آد،گا:نزديك بود.

[٩] .آد،گا:آيد و.

[١٠] .آد،گا:خوف.

[١١] .آد،گا:نزد.

[١٢] .آج،آ،گا+آسمان.

[١٣] .آج،آد،گا:فراز نهند؛كا:بر روى فراز نهند

[١٤] .آد،كا،گا:دورا.