روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٢٥ - ترجمه

را.و دليل اين تأويل آن است كه روايت كردند كه رسول-عليه السلام-گفت:نبايد كه در دريا نشيند الّا حاجيى [١]يا معتمرى يا مجاهدى كه در زير دريا آتش است و در زير آتش درياست و در زير آن دريا آتش،و رسول-عليه السلام-گفت:

البحر نار في نار [٢].

سعيد المسيّب گفت كه اميرالمؤمنين على-عليه السلام-مردى را گفت از جهودان،دوزخ كجاست؟گفت:در درياست.على گفت:راست مى‌گويد.

و در خبر است كه رسول-عليه السلام-گفت روز قيامت دريا [٣]به آتش كنند و با او آتش [٤]دوزخ بيفروزند.و قتاده گفت:المسجور مملوّ باشد.و منه قول لبيد:

فتوسّطا عرض السرىّ فصدّعا مسجورة متجاورا قلاّمها [٥]
ابو العاليه گفت:آن باشد كه تهى شده باشد از آب و خشك شده،برعكس معنى مملوّ [٦].و اين روايت عطيّه است از عبد اللّه عبّاس.ذو الرّمه اين قول روايت كرد از عبد اللّه عبّاس كه گفت:البحر المسجور؛الفارغ.و گفتند:پرستارى را بفرستادند در عرب تا آب آرد.بازآمد و گفت:الحوض مسجور اى فارغ.علىّ ابن طلحه روايت كرد از عبد اللّه عبّاس كه او گفت:المسجور؛ [٧]المحبوس.ربيع انس گفت:آن باشد كه آبش مختلط باشد خوش با شور.

از اميرالمؤمنين -عليه السلام-روايت كردند كه گفت:مراد دريايى است در زير عرش،قعر و عمق او چندان است كه از هفت آسمان تا به زير هفت زمين، در او آبى است سطبر [٨]او را«بحر الحيوان»گويند،در وقت نفخ اوّل از او چهل