إِنَّ السّٰاعَةَ ،قيامت.و براى آنش ساعت خواند تا مبالغت كرده باشد در قرب او به ما،يعنى انگار كه اين ساعت است كه تو در اويى.قيامت آمدنى است و شكى نيست در او،و لكن بيشتر مردمان باور نمى‌دارند.

وَ قٰالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ، خداى-جل‌جلاله -گفت:مرا خوانى تا شما را اجابت كنم.و گفتند:مرا پرستى و با من انباز مگويى تا بيامرزم شما را.و ظاهر آيت بر قول اول است.

انس مالك روايت كرد كه،رسول-عليه السلام-گفت:يكى از شما هر حاجت كه دارد،بايد تا از خداى خواهد تا آن‌قدر كه اگر شسع نعلين گسسته شود در اصلاح آن به خداى استعانت كند. إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبٰادَتِي، آنان كه تكبر و ترفع كنند از عبادت من،در دوزخ شوند و ذليل و مهين باشند.

نعمان بن بشير گفت،از رسول-عليه السلام-شنيدم كه گفت:

الدعاء هو العبادة ،دعا عبادت است،و اين آيت بخواند: وَ قٰالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ.

ابن كثير و ابو جعفر خواندند:سيدخلون جهنم،به ضم«يا»و فتح«خا»على ما لم يسم فاعله،و باقى قراء،«سيدخلون»،به فتح،«يا»و ضم«خا»على اضافت الفعل الى فاعله.و قوله: دٰاخِرِينَ، اى،صاغرين.و نصب او بر حال است.

اَللّٰهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ، او آن خداى است كه شب پديد كرد و بيافريد براى شما تا در او بيارامى [٣]و بياسايى [٤]وَ النَّهٰارَ مُبْصِراً، و روز را بينا كرد، يعنى روز را روشن كرد،چنان كه در او بينندگان چيزها بينند،من باب قولهم:ليل قائم و نهار صائم. إِنَّ اللّٰهَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النّٰاسِ، خداى تعالى،خداوند فضل و احسان[١٤٤-پ]و نعمت است بر مردمان،و لكن بيشتر مردمان شكر نعمت او نمى‌كنند.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خٰالِقُ كُلِّ شَيْءٍ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ فَأَنّٰى تُؤْفَكُونَ، گفت:او آن خداى است كه آفريدگار همه چيزهاست و جز او خدايى نيست.

[١] .لا:خبرا.

[٢] .لا،آد:ابو عبيد.

[٣] .بيارامى/بياراميد.

[٤] .بياسايى/بياساييد.