روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٣٦ - ترجمه

آن به آن است كه گرفتى آيتهاى خداى را فسوس [١]و بفريفته است شما را زندگانى نزديك‌تر [٢]،امروز بيرون نيارندتان از آن و نه ايشان را طلب خشنودى كنند.

خداى راست سپاس [٣]كه خداى آسمانها و خداى زمين است،خداى جهانيان [٤]است.

و او راست بزرگوارى در آسمانها و زمين و اوست قوى و محكم كار.

قوله [٥]: وَ قٰالُوا مٰا هِيَ إِلاّٰ حَيٰاتُنَا الدُّنْيٰا ،قديم تعالى در اين آيت حكايت گفتار كافران كرد [٦]كه [٧]ايشان گفتند:ان هى،و المعنى ما هى.«ان»،به معنى«ما»ى نفى است و هى،ضمير حيات است.گفت،اين كافران مى‌گويند:حيات نيست و نخواهد بودن ما را الا اين زندگانى كه در دنيا هست. نَمُوتُ وَ نَحْيٰا ،مى‌ميريم و زنده مى‌باشيم.در معنى او سه قول گفتند:يكى آن‌كه كلام بر تقديم و تأخير است،و تقدير آن‌كه:نحيا و نموت،يعنى،زنده مى‌باشيم مدتى آنگه بميريم و ما را بعثى و نشورى نباشد [٨].قول دوم:نموت و يحيا اولادنا،بميريم و فرزندان ما از پس ما مانند همچنان باشد كه ما زنده مانده [٩]،و از آنجا كه ذكر ما به وجود حيات ايشان زنده باشد.و اين چنان باشد كه يكى از ما گويد:مرده نباشد آن‌كه چون او فرزند رها كند [١٠].قول سيم [١١]آن است[٢٤٤-پ]كه:نموت بعضنا و نحيا بعضنا،بعضى از ما بميرند و بعضى زنده مانند،چنان كه گفت:... فَتُوبُوا إِلىٰ بٰارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ [١٢]...اى،ليقتل بعضكم بعضا،بهرى بهرى را بكشى [١٣]پس ايشان را نفس