در اين ضمير خلاف كردند.بعضى گفتند:مراد شكم [٣]،او [٤]رحم كناية عن غير مذكور.و قيل:اراد به الزوج،راجع با زوج و جفت است كه هر مولود [٥]در شكم مادر [٦]باشد.و قيل:فى التزويج.و قيل:فى هذا النوع من الخلقة من اخراج الولد من ذكر و انثى.فراء و زجاج گفتند:فيه،به معنى«به»است اى،بما جعل لكم ازواجا.و انشد الازهرى فى امرأة:

و أرغب فيها عن لقيط و اهله و لكننى عن سنبس لست أرغب
اى،أرغب بها عنهم.

لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ،در او چند قول گفتند:يكى آن‌كه،كاف تشبيه زيادت است و التقدير ليس مثله شىء.و يكى آن‌كه،«مثل» [٧]،صله است و زيادت و تقدير آن‌كه ،ليس كهو شىء.و اين،نظاير بسيار دارد،كقولهم:مثلك يفعل كذا،او مثلى لا يرغب فى كذا.اى أنت و انا.و قال: فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ مٰا آمَنْتُمْ بِهِ [٨]... ،و كذلك هو فى مصحف عبد الله بن مسعود.و قال أوس بن حجر:

و قتلى كمثل جذوع النخي‌... ل تغشاهم [٩]سبل منهمر[١٧٦-پ]
و قال آخر:

سعد بن زيد اذا ابصرت فضلهم ما ان كمثلهم من الناس من احد
و قال آخر:

ليس كمثل الفتى زهير خلق يوازيه فى الفضائل
و آنچه قول محققان است بيان كرديم فى قوله: لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ ،فى سورة الانعام. وَ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ ،و او شنوا و بيناست.

لَهُ مَقٰالِيدُ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضِ ،گفت او راست كليدهاى آسمان و زمين،يعنى آجال و ارزاق و احكام به فرمان اوست. يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشٰاءُ وَ يَقْدِرُ ،روزى بگسترد بر آنكه خواهد از بندگان و تنگ كند بر آنكه خواهد،كه او به همه چيزى

[١] .لا،افزوده:جفتانى را.

[٢] .آج،گا،لا،آد:مى‌آفريند.

[٣] .آج،ما،گا،لا،آد،افزوده:است.

[٤] .گا،آد:يا.

[٥] .گا،آد،افزوده:كه باشد.

[٦] .آج،ما،گا،لا،آد:ماده.

[٧] .ما،لا:مثله.

[٨] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٣٧.

[٩] .ما:فغشاهم.