روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٣ - ترجمه
وَ قٰالَ الَّذِي آمَنَ يٰا قَوْمِ اتَّبِعُونِ،أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشٰادِ، گفت:اين كس كه ايمان آورده بود يعنى مؤمن آل فرعون: يٰا قَوْمِ اتَّبِعُونِ ،اى قوم!پسر و من باشى، أَهْدِكُمْ سَبِيلَ الرَّشٰادِ، تا شما را هدايت كنم و راه نمايم به راه راست و طريق حق.
و جزم«اهدكم»،به جواب امر است على تضمين الكلام،معنى الشرط و الجزاء.
يٰا قَوْمِ إِنَّمٰا هٰذِهِ الْحَيٰاةُ الدُّنْيٰا مَتٰاعٌ، گفت بر سبيل موعظت:اى قوم!اين زندگانى دنيا متاع است و برخوردارى. وَ إِنَّ الْآخِرَةَ هِيَ دٰارُ الْقَرٰارِ، و آخرت سراى قرار است،اين سراى ممر است و آن سراى مقر[١٣٨-ر].
اميرالمؤمنين [١]-عليه السلام-مىگويد:
الدنيا دار ممر و الآخرة دار مقر،فخذوا من ممركم لمقركم و لا تهتكوا استاركم عند من لا يخفى عليه اسراركم ،دنيا رهگذر است و آخرت قرارگاه.از ممرتان زادى برگيريد براى مقرتان،و پردۀ خود مدرى به نزديك آنكه سر شما بر او پوشيده نيست.
آنگه گفت: مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلاٰ يُجْزىٰ إِلاّٰ مِثْلَهٰا، هركه كارى بد كند،او را جزا نكنند الا بمانند آن،يعنى،بيش از آن يك سيئت او را ننويسند و مكافات نكنند [٢]. وَ مَنْ عَمِلَ صٰالِحاً، و هركه عمل صالح و كارى نيكو كند، مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثىٰ، اگر مرد باشد و اگر زن، وَ هُوَ مُؤْمِنٌ، و او مؤمن باشد.«واو»،حال راست.
فَأُولٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ ،ايشان به بهشت شوند.ابن كثير و ابو بكر عن عاصم و ابو عمرو،«يدخلون»خواندند به ضم«يا»و فتح«خا»،على ما لم يسم فاعله،ايشان را به بهشت برند.و باقى قراء،«يدخلون»به فتح«يا»و ضم«خا»،ايشان به بهشت شوند. يُرْزَقُونَ فِيهٰا بِغَيْرِ حِسٰابٍ، و ايشان را روزى دهند آنجا بىحساب و شمار.
وَ يٰا قَوْمِ، آنگه گفت هم مؤمن آل فرعون كه:اى قوم! مٰا لِي، چيست مرا كه من شما را با نجات و رستگارى مىخوانم و شما مرا با دوزخ مىخوانى! تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللّٰهِ، مرا مىخوانى تا كافر شوم.به خداى و به او [٣]انباز گيرم آنچه مرا علم نيست به آن. وَ أَنَا أَدْعُوكُمْ، و من شما را با خداى مىخوانم،عزيز، غالب،منيع،آمرزندۀ گناهان.
[١] .ما،گا،لا،آد،افزوده:على.
[٢] .گا،آد:بيش از آن با او نكنند،بل سيئۀ او را سيئه مكافات كنند.
[٣] .آب،آج،لا:با او.