روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٥ - ترجمه

چون حجت مى‌انگيزند در دوزخ،مى‌گويند ضعيفان آنان را كه بزرگوار بودند:ما بوديم شما را پس‌رو [١]هستى [٢]شما بگريزانيده [٣]از ما بهرى از دوزخ.

گفتند آنان كه بزرگوار بودند:ما همه در اينجاييم كه خداى حكم كرد ميان بندگان.

و گفتند آنان كه در دوزخ بودند،خازنان دوزخ را:بخوانى خدايتان را تا سبك كند از ما روزى از عذاب.

گويند:نيامدند به شما پيغامبرانتان با حجتها؟گفتند:

آرى.دعا كنى،و نباشد دعاى كافران الا در گمراهى.

قوله: أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ، آنگه حق‌تعالى به صورت استفهام،بر سبيل تنبيه و تقريع گفت:اينان در زمين نمى‌روند،يعنى،اين كافران؟ فَيَنْظُرُوا، و نون از «ينظروا» [٤]،به نصب بيفتاد براى آن‌كه جواب استفهام است[١٣٤-ر]به فا.و اگر به جاى فا،واو بودى،روا بودى كه محل او جزم بودى،عطفا على قوله: أَ وَ لَمْ يَسِيرُوا. آنگه معنى چنين بودى كه:نمى‌روند و نمى‌نگرند.اكنون معنى آن است كه [٥]تا بنگرند كه چون آمد عاقبت آنان كه پيش ايشان بودند از كافران. كٰانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً، كه ايشان از اينان به قوت سخت‌تر بودند.عامۀ قراء،«منهم»خواندند، يعنى«من الكافرين»،خبرا عن الغائب به«ها»،مگر ابن عامر كه او«منكم»خواند به «كاف»،خطابا للكافرين على تقدير:قل لهم. وَ آثٰاراً فِي الْأَرْضِ، و اثر و بازماندگى [٦]و نشان در زمين.و نصب هر دو بر تمييز است بعد تمام الكلام.