«إذا استعمل هذه المياه قبل العلم بحصول النجاسة فيها فانه لايلزم اعادة الوضؤ والصلاة، ومتى استعملها مع العلم بذلك، لزمه اعادة الوضؤ و الصلاة...»ج ١/٨٤،

دار الاضواء، بيروت ١٩٩٢ م

اگر اين آبها را ]آب چاه‌پس از برخورد با نجس [، بيش از آگاهى از نجاست، مصرف كند، بجاى آوردن دو باره وضو و نماز بر او واجب نيست، ولى اگر با آگاهى باشد، بايد وضو و نماز را دو باره انجام دهد. چنانكه مى‌بينيم شيخ را نمى‌توان داراى ديدگاه اعتصام يا نجاست ناپذيرى چاه دانست، زيرا :

الف - اين نسبت به دليل اين دو عبارت دقيق نيست، چرا كه در تهذيب، آشكارا انفعال را مى‌آورد و نامى از لباس در هيچ يك از اين دو كتاب نيست.

ب - در همه كتابهاى فقهى و حديثى خود، جز استبصار، آشكارا انفعال و نجاست پذيرى را آورده است.

ج - استبصار كتاب روايت و حديث است نه فقه و فتوا.

د - حتى كتاب حديث عادى هم نيست، بلكه ويژه روايات ناسازگار است و هدف از نگارش آن، هماهنگ سازى و جمع‌است، هر چند دور از ذهن و ديرپسند. بدين سان ممكن است، درستى وضو و نماز را در صورت نا آگاهى، تنها براى از ميان برداشتن تضاد باشد، نه اين كه باور و اعتماد خود اوست. بنابر اين تنها كسى كه اعتصام چاه از او نقل شده، ابن ابى عقيل است، و چون نوشته‌اى از او در دسترس نيست، نمى‌توان در اين باره چيزى بيش از اين گفت. البته علاّمه خود آورده است كه قائل به نجاست ناپذيرى چاه در گذشته بوده، ولى از سده چهارم، روزگار ابن ابى عقيل، تا سده هشتم، كه علاّمه خود در آن مى‌زيست، نه تنها رواجى نيافته بود، بلكه قائلش شناخته هم نگرديد. از سويى ديگر، تا روز گار علاّمه فقيهان اهل تسنن نيز همگى چاه را منفعل يا نجاست پذير مى‌دانستند، با اين همه