از ابو جعفر(ع) در خصوص زنى پرسيدم كه دارويى نوشيده، در حالى كه باردار بوده، و شوهرش از اين موضوع آگاهى نداشته است. در نتيجه، بچه‌اش را انداخت. امام (ع) فرمود: اگر حمل او به مرحله استخوان بندى رسيده و گوشت بر آن روييده باشد بر ذمه زن ديه‌اى است كه بايد آن را به پدر آن بپردازد و اگر در هنگامى كه آن را انداخته، علقه و يا مضغه بوده باشد، چهل دينار و يا غره به پدرش بپردازد. عرض كردم: آيا اين زن از ديه فرزندش ارث نمى‌برد؟ امام فرمود: خير، زيرا او را كشته است. از اين رو، ازوى ارث نمى‌برد.» (١)

چگونگى استدلال:حكم امام (ع) در اين كه زن از ديه ارث نمى‌برد، و نيز بيان علت آن كه وى كشنده فرزندش مى‌باشد، نشان دهنده حرمت عمل آن زن است. از اين رو امام (ع) واژه قتل را براى آن به كار برده است و حرمت قتل روشن است و در شمار گناهان كبيره است. شايد دليل سخن محدث مجلسى كه گفته است: «انداختن بچه حرام و حتى گناه كبيره است» همين صحيحه باشد.

صحيحه تمام مراحل حمل را - پس از آن كه به علقه تبديل شده باشد - در بر مى‌گيرد و فقيهان شيعه به مدلول اين صحيحه، كه همان محروميت مادر از ارث ديه باشد، عمل كرده‌اند. اما عمل نكردن آنان به مقدار ديه، كه مضمون اين روايت است، به حجيت آن زيان نمى‌رساند، زيرا نهايت چيزى كه مى‌توان از آن به دست آورد، اين است كه آن بزرگواران به حديث در اين قسمت عمل نكرده‌اند و اين با حجيت روايت در ساير قسمت هايى كه دارد، منافاتى ندارند.

همان طور كه در جاى

(١)«وسائل الشيعة»، ج ١٧/٣٩٠، باب ٨ از ابواب موانع ارث، حديث ١، «الفقيه»، ج ٤/٢٣٣، كتاب ميراث، باب ميراث قاتل... ، حديث ٦، «كافى»، ٧/١٤١، كتاب مواريث، باب ميراث قاتل، حديث٦، و كتاب «ديات» ج٧/٣٤٤، باب ديه جنين، حديث ٦، جز اين كه عبارت حديث در اين جا به عبارت آنچه شيخان آن را از ابو عبد اللّه‌ (ع) روايت كرده‌اند نزديك است.«تهذيب»، ج٩/٣٧٩، باب ميراث قاتل، حديث٩.