فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٢٩ - يك كتاب در يك مقاله محمد رحمانى
٦ - آيا قرعه وظيفه امام است، و يا ديگران نيز مىتوانند قرعه بيندازند؟ ايشان پس از ارزيابى ادله دو طرف مىفرمايد: حق اين است كه بگوييم: روايات دلالت دارند كه قرعه انداختن را بايد والى انجام دهد، چون كلمه والى حاكم شرع را هم در بر مىگيرد و نيز در بيشتر روايات قرعه والي مطرح است.
چون قرعه خلاف قاعده است، در صورت شك بايد به قدر متيقن آن اكتفا كرد. از طرفى ادله نيابت و وكالت نيز بر جواز قرعه به دست حاكم شرع دلالت دارند، و گرنه قاعده قرعه در زمان غيبت تعطيل مىگردد: (ص ٣٦٨).واگر رجوع به حاكم شرع ممكن نبود ادله وكالت مىگويند، مىتوان در قرعه وكيل گرفت. و اگر دسترسى به وكيل حاكم ممكن نباشد از عدول مسلمانان همان طور كه در حسبه عمل مىشود، مىتوان كمك گرفت: (ص٣٦٨).
٧ - حكم قرعه زدن يا عزيمت است يا رخصت؟ ايشان مىفرمايد: حق اين است كه اگر تشخيص موضوع مشكل باشد قرعه لازم است، زيرا تعيين موضوع براى عمل به احكام آن از باب مقدمه واجب، واجب است. و عمل به اطراف شبهه نيز موجب هرج و مرج و از بين رفتن اموال و زيانهاى جانى مىشود: (ص٣٦٩).
٨ - عمل بر اساس قرعه واجب است مگر اين كه پس از قرعه واقع روشن گردد و قرعه بر خلاف آن باشد، زيرا ظاهر روايات لزوم ترتيب اثر به نتيجه قرعه است و گرنه لازم مىآيد كه قرعه لغو باشد و در موارد شبهه يا بايد حكم موضوع شبهه تعطيل شود يا بر خلاف قرعه عمل صورت گيرد كه ترجيح مرجوح بر راجح است و قبيح: (ص٩(٣٧٠ - در باره چگونگى قرعه زدن مىفرمايند: از نظر عرفى روش خاصى مشخص نشده، هر چند در آيات و روايات برخىاز روشها اعمال شده است: (ص٣٧٢).
١٠ - در پايان، برخى از احكام قرعه را بيان مىكنند، از جمله: الف - مشكل را به خدا واگذاردن و آماده شدن برى پذيرش آن، ب - ظاهرا خواندن دعا واجب است، ولى دعاى خاصى شرط نشده، ج - هنگام قرعه مستحب است جمعى ازمسلمانان حاضر باشند، د - مستحب است رو به قبله باشد، ح -