فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٩ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
نتيجه اين كه با توجه به قيود سه گانهاى كه ذكر شد و با لحاظ مناسبت بين حكم و موضوع احتمال اوّل و دوم بر ساير احتمالات مقدم است.
ل) أو الطفل الذين لم يظهروا على عورات النساء:
در توضيح و تبيين اين بخش نكاتى را ذكر مىكنيم:
نكته اوّل: به طور قطع يكى از گروه هايى كه در آيه صراحتاً جزء استثناء شدگان ذكر شدهاند، اطفال و كودكان اند. واژه طفل بر نابالغ اطلاق مىشود، وصف «عدم ظهور بر مسائل جنسى مربوط به زنان» هم به دنبال آن ذكر شده است. در معناى ظهور دو احتمال وجود دارد:
احتمال اوّل: ظهور به معناى اطلاع و آگاهى باشد؛ مانند: {إنّهم إن يظهروا عليكم يرجموكم } (٦٤) «اگر آنان جاى شما را بدانند، سنگسارتان مىكنند».
اين احتمال، از نسبت دادن «ظهور» به «عورة» استفاده مىشود، كلمه «طفل» به كلمه «النساء» نسبت داده نشده است تا مطلق طفل مراد باشد. بنابراين منظور آيه اين است كه اظهار زينت براى زن در مقابل طفلى كه دركى از تحريك جنسى ندارد و عورت را عورت نمىبيند و خوب و بد را تشخيص نمىدهد، حرام نيست؛ از اين رو، وصف در آيه براى تخصيص است.
طبق اين احتمال دلالت منطوق آيه اين است كه اظهار زينت در مقابل بچه غير مميّز، جايز است، اما مفهوم آن بر عدم استثناى بچّه مميّز دلالت مىكند؛ هر چند بالغ نباشد، از اين رو آشكار كردن زينت در مقابل او بر زن جايز نيست. بنابر وجود ملازمه عرفى بين حرمت اظهار زينت و حرمت نگاه طفل مميّز، نگاه كردن وى به محل زينت و آرايش زن همانند مرد بالغ حرام است. (٦٥)
احتمال دوم: ظهور به معناى غلبه باشد؛ مانند آيه شريفه: «فأصبحوا ظاهرين (٦٦)».
(٦٤) كهف، آيه ٢٠.
(٦٥) نووى، المجموع، ج١٦، ص ١٣٤.
(٦٦) صف، آيه ١٤.