فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٠

عن الأعمش عن جعفر بن محمد(عليهماالسلام) ـ في حديث شرائع الدين ـ قال:...، و قد قال اللّه‌ عزّ وجلّ: {و اتمّوا الحجّ و العمرة للّه‌ } و تمامهما اجتناب الرفث و الفسوق و الجدال في الحجّ... ؛

ـ از اعمش از امام صادق(ع) در حديث معروف به حديث شرايع دين بعد از ذكر آيه {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّه‌ِ } ، نقل كرد كه فرمود: تمام حج و عمره به اجتناب از رفث(آميزش)، فسوق(دروغ و فخر فروشى) و جدال(قسم خوردن به لاواللّه‌ و بلى واللّه‌) است... . (٤١)

علامه حلّى مى‌فرمايد:

عمره(تمتع) همانند حج، واجب است و اين نظر همه علماى شيعه است؛ زيرا طبق آيه {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّه‌ِ } ، امر به اتمام، دليل وجوب آن است و عطف با «واو»، همانندى حج و عمره را در وجوب اتمام مى‌رساند. (٤٢)

آيت اللّه‌ خوانسارى مى‌گويد:

در واجب بودن عمره ـ فى الجملة ـ اشكالى نيست و آيه {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّه‌ِ } بر آن دلالت مى‌كند. (٤٣)

با وجود اين، گروهى از فقها اين برداشت از آيه را نپذيرفته و آن را خلاف ظاهر دانسته‌اند. به نظر ايشان، مراد از اتمام در آيه، وجوب اتمام حج و عمره بعد از شروع آنها است، نه اصل وجوب حج و عمره به صورت تام و تمام.

مقدس اردبيلى در اين باره مى‌گويد:

علامه حلّى در منتهى فرموده: عمره همچون حج فريضه است و اين نظر اجماع علماى شيعه است. دليل آن نيز آيه {وَأتمّوا الحجَّ و العُمرَةَ للّه‌ِ } ،است؛