پدر، مادر و يك دختر، وارث باشند كه در اين صورت، فرض زوج يك چهارم، فرض دختر نصف، و فرض پدر و مادر يك سوم تركه است و اين مقدار بيشتر از مجموع تركه است و اين همان «عول» است كه تفصيل آن در مباحث بعد خواهد آمد.

ارث به سبب تعصيب

در اينجا منظور از تعصيب، همان ارث بردن عصبه ميت با وجود خويشاوند نزديكى است كه صاحب فرض است؛ چنان كه ميت داراى يك دختر يا بيشتر باشد و فرزند ذكورى نداشته باشد و يا اصلاً فرزندى نداشته باشد ولى خواهر يا خواهران و عمويى دارد و برادرى نداشته باشد.

تمام مذاهب فقهى اهل سنت، برادر ميت را در مثال اوّل شريك دختر يا دختران مى‌دانند؛ همچنان كه عموى ميت را در مثال دوم شريك خواهر يا خواهران ميت مى‌دانند. اما فقهاى اماميه، ارث بردن به سبب تعصيب را مطلقاً باطل مى‌شمرند و ارث بردن را تنها از طريق فرض ـ كه در قرآن آمده است ـ يا قرابت يا اسباب ديگر مانند زوجيت و ولاء، مى‌دانند.

مطابق ديدگاه فقهاى اماميه، در اين دو مثال اگر از فرض چيزى باقى بماند، بايد آن را به صاحب فرض نزديك بدهند. بنابراين تركه ميت از نظر فقهاى اماميه به طور كامل به دختر يا دختران متوفّا مى‌رسد و برادر متوفّا چيزى از آن نمى‌برد، و اگر متوفّا فرزند ذكور و اناث نداشته و خواهر يا خواهرانى داشته باشد، تمام تركه به خواهر يا خواهران ميت مى‌رسد و چيزى براى عموى ميت باقى نمى‌ماند؛ زيرا خواهر نزديك‌تر از عمو به ميت است و وارث نزديك‌تر، مانع رسيدن ارث به وارث دورتر مى‌شود.

خلاصه اينكه فقه اماميه جايگاهى براى تعصيب قائل نيست و ارث بر مدار فروض قرابت و سببيت - زوجيت و ولاء - مى‌چرخد.