فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٤٤
پنجم. اتمام مستحب
موارد اتمام مستحب فراوان است؛ از جمله :
١. هر عمل عبادى كه از آغاز، شروع آن مستحب باشد، اتمام آن واجب نيست، بدين معنا كه مىتوان آن را قطع و باطل كرد، مگر مواردى خاص كه اتمام آنها واجب است و بدانها اشاره شد. البته به اتمام رساندن افعال مستحب، مستحب و باطل كردن آنها مكروه است.
٢. بر مسافر واجب است در صورتى كه قصد اقامت در مكانى معيّن نداشته باشد، نمازهاى چهار ركعتى را كوتاه بخواند، اما در اماكن چهارگانه مستحب است نماز را تمام بخوانند. اماكن چهارگانه عبارتاند از: مكه، مدينه، يا بنابر قولى حرم آنها (٥٠) و بنابر قولى ديگر مسجد الحرام و مسجدالنبى، (٥١) مسجد كوفه و حائر حضرت امام حسين(ع). برخى به جاى مسجد كوفه حرم حضرت اميرالمؤمنين(ع) را ذكر كردهاند. (٥٢)
سيد مرتضى قائل به جواز اتمام نماز، نزد قبر هر يك از ائمه(ع) شده است. (٥٣)
٣. اگر معتكف بيمار شود، اما بيمارى وى به گونهاى نيست كه نتواند در مسجد بماند و يا حضور در مسجد و روزه براى وى ضرر داشته باشد، چنانچه اعتكاف وى واجب بوده، اتمام آن نيز واجب است و اگر مستحب باشد، اتمام آن نيز مستحب است. (٥٤)
(٥٠) تهذيب الأحكام، ج٥، ص٤٢٥، ذيل حديث ١٤٧٥.
(٥١) مختلف الشيعة، ج٢، ص٥٥٢.
(٥٢) النهاية، ص١٢٤ ؛ المبسوط، ج١، ص١٤١.
(٥٣) رسائل المرتضى(جمل العلم و العمل)، ج٣، ص٤٧.
(٥٤) تذكرة الفقهاء، ج٦، ص٣٠١.