فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣ - ارث به سبب قرابت يا تعصيب ؟ آیة الله جعفر سبحانى
ارث به سبب قرابت يا تعصيب ؟
جعفر سبحانى
چكيده:
نويسنده در اين مقاله در صدد نقد نظريه تعصيب در فقه اهل سنت است. او پس از بررسى معناى لغوى و اصطلاحى تعصيب و نيز اقسام و فروض مختلف آن در ارث، به تبيين ديدگاه فقيهان شيعه و اهل سنّت در اين مورد مىپردازد. سپس به بيان دلايل قرآنى و روايى مطرح شده براى اثبات يا انكار اين نظريه پرداخته و نظريه تعصيب را مخالف ايات قرآن دانسته است كه بر قرابت به عنوان مبناى ارث و بر تساوى زن و مرد در استحقاق ارث ـ نه در مقدار سهم ـ تأكيد دارد.
نويسنده ضمن خدشه در سند و دلالت روايات مورد استناد مدافعان اين نظريه، به روايات ديگرى از منابع اهل سنت و شيعه بر نفى تعصيب استدلال مىكند. او همچنين در لابلاى بخشهاى مختلف اين بحث، شبهات گوناگون فقيهان اهل سنت را در دفاع از اين نظريه و ردّ ديدگاه فقه شيعه، پاسخ داده و لوازم نامطلوب تعصيب را در نظام ارث آشكار مىسازد.
كليد واژگان: ارث، تعصيب، عصبه، قرابت، فرض، فقه اهل سنت، فقه مقارن.