فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٧٩ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
محور چهارم: {ولايضربنَ بأرجلهنّ ليُعلم مايخفين من زينتهنّ } .
نكته اوّل: اين فقره، سومين مقطعى است كه متضمن حكمى در باره زينت و آرايش زنان است و زنان را از كوبيدن پا بر زمين نهى فرموده است. كوبيدن پا بر زمين در عصر جاهليّت بين زنان مرسوم و متعارف بوده ؛ به طورى كه اگر يكى از زنان در بين راه به جمعى از مردان بر مىخورد، در صورتى كه خلخال بر پاى داشت، پاها را بر زمين مىكوبيد تا صداى خلخال به گوش مردان برسد؛ از اين رو؛ خداوند زنان مؤمن را از اين كار برحذر داشت.
يا ممكن است مراد از «ضرب الارجل»، زدن پاها به يكديگر باشد تا ديگران بدانند كه او خلخال بر پاى دارد. (٩٠) دليلى بر حصر آيه در برخى از مصاديق ـ با توجه به اين كه قيدى در آيه به كار نرفته است ـ وجود ندارد. به هر حال، آيه زنان را از كوبيدن پا بر زمين نهى كرده و نهى نيز ظهور در حرمت دارد.
بنابراين نفس اين كه زن به ديگران بفهماند كه داراى زينت است ـ هر چند خود زينت مخفى باشد ـ حرام است. اين حكم براى بطلان اين توهم است كه حكم حرمت در آيه شريفه، فقط متعلق به اظهار زينت است و بس، بلكه غرض حكم، جلوگيرى از تحريك جنسى به طور نامشروع است. تحريك جنسى از طريق رساندن صداى زينت به گوش نامحرم، كمتر از نشان دادن زينت نيست.
نكته دوم: آيا مراد آيه، مقيد كردن حرمت به صورتى است كه مقصود زن از به صدا در آوردن زينت خود، شنواندن صداى آن به گوش مردان نامحرم باشد، چنان كه از ظاهر آيه استفاده مىشود (٩١) كه در اين حال، حرمت دايرمدار قصد است؟ ي
(٩٠) رمخشرى، الكشاف، ج٣، ص ٢٣٣.
(٩١) الجامع لاحكام القرآن، قرطبى، ج١٢،ص٢٣٣-٢٣٢.