فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٩ - ارث به سبب قرابت يا تعصيب ؟ آیة الله جعفر سبحانى
يك برادر پدرى داشته باشد، دو خواهر هر كدام از صاحبان فرض و كلاله مادرند و به آنها يك سوم تركه داده مىشود و آنچه باقى مىماند، براى نزديكترين مرد به متوفّا يعنى برادر پدرى است.
٢. اگر متوفّا يك زن، دايى، خاله، عمو، عمه و پسر برادر داشته باشد، زنش صاحب فرض است كه سهمش يعنى يك چهارم تركه را مىبرد و باقى تركه به نزديكترين فرد مذكر به متوفّا مىرسد كه همان پسر برادر باشد.
٣. اگر متوفّا يك زن، خواهر پدرى و برادر پدر و مادرى داشته باشد، زنش داراى فرض است كه بايد سهم او را داد كه يك چهارم تركه است و باقى تركه به برادر پدر و مادرى مىرسد و به خواهر پدرى چيزى نمىرسد.
٤. اگر متوفّا زن باشد و شوهر و عموى پدرى ومادرى وعمه پدرى داشته باشد، نيمى از تركه به شوهر او به عنوان سهمى كه براى او معين شده، مىرسد و آنچه باقى مىماند، از آن عموى پدر و مادرى است و به عمه پدرى چيزى نمىرسد.
صورتهاى ديگرى هم وجود دارد كه حديث ابن طاووس را مىتوان بر آنها منطبق نمود.
سيد مرتضى گفته است:
عيبى ندارد اگر بگوييم: روايت طاووس در مورد متوفّايى وارد شده كه دو خواهر مادرى، يك پسر برادر، دختر برادر پدر و مادرى، مادر و يك برادر پدرى دارد؛ زيرا دو خواهر مادرى فرض خود را كه يك سوم مال باشد، مىبرند و باقى مانده مال براى نزديكترين فرد مذكر به متوفّاست كه برادر پدرى است و به پسر برادر و دختر برادر چيزى نمىرسد؛ زيرا برادر از آن دو به متوفّا نزديكتر است.
مورد ديگر اين است كه متوفّا يك زن، يك عمو و يك عمه، يك دايى و يك