فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٠ - ارث به سبب قرابت يا تعصيب ؟ آیة الله جعفر سبحانى
خاله، و يك پسر برادر داشته باشد كه يك چهارم مال به زن مىرسد و باقى مانده آن به نزديكترين فرد ذكور به متوفّا يعنى پسر برادر مىرسد و به ديگران چيزى نمىرسد. شگفت اينكه اهل سنت خواهر را با وجود دختر، به عنوان عصبه، صاحب ارث مىدانند! و اگر بگويند از جانب برادرش، عصبه محسوب مىشود، در جواب مىگوييم: پس چرا دختر را در صورت نبودن پسران، به سبب پدرش عصبه محسوب نمىكنيد؟ (٥٣)
روايت دوم: ترمذى، ابن ماجه، ابو داود و احمد، از عبداللّه بن محمد بن عقيل، از جابربن عبداللّه نقل كردهاند:
همسر سعد بن ربيع با دو دخترش از سعد، نزد رسول خدا(ص) آمد و به او عرض كرد: اينها دو دختر سعد بن ربيع هستند كه پدرشان در كنار شما در جنگ احد جنگيد و شهيد شد. عموى اين دو دختر، ميراث آنها را گرفته و چيزى براى آنها نگذاشته است. آنها هم ازدواج نمىكنند، مگر اينكه مالى داشته باشند. حضرت فرمود: خدا در اين زمينه قضاوت مىكند. سپس آيه ميراث نازل شد و به دنبال آن رسول خدا(ص) كسى را نزد عموى آن دو دختر فرستاد كه به دو دختر سعد دو سوم تركه و به مادرشان يك هشتم آن را بده و باقى، براى خودت است. (٥٤)
بررسى روايت : اوّلاً، جابربن عبداللّه نزول آيه مزبور را در مورد ديگرى نقل كرده است. سيوطى مىگويد:
(٥٣) الانتصار، ص٢٨٠.
(٥٤) سنن ترمذى، ج٤، ص ٤١٤، باب «ما جاء فى ميراث البنات»، شماره ٢٠٩٢؛ سنن ابن ماجه، ج٢، ص ٩٠٨، باب فرائض الصلب، شماره ٢٧٢؛ سنن ابى داود، ج٣، ص ١٢٠، باب ماجاء في ميراث الصلب، حديث شماره ٢٨٩١؛ مسند احمد، ج٤، ص ٣١٩، ح١٤٣٨٤.