نويسنده پس از تصويب حكم اولى و ثانونى، به مسئله جمع ميان اين دو حكم پرداخته است. شيخ انصارى قائل بر حكومت حكم ثانوى بر حكم اولى آخوند خراسانى معتقد به اقتضا در حكم اولى و فعليت در حكم ثانوى است. نظريه برخى ديگر عبارت است از تخصيص يا تقييد حكم اولى به حكم ثانوى. پس از طرح اين ديدگاه‌ها نويسنده به موضوع اصلى مقاله كه ديدگاه امام خمينى است، مى‌پردازد به نظر ايشان حكم ثانوى موجب تغييرى در حكم اولى يا مصلحت و مفسده آن نيست، بلكه شارع با در نظر گرفتن موقعيت جديد، گناه و عقاب سرپيچى از حكم اولى را بر مى‌دارد.

كليد واژگان: حكم اولى، حكم ثانوى، حكم شرعى، حكم شرعى، حكم تكليفى، حكم وضعى، امام خمينى، شيخ انصارى، آخوند خراسانى، ميرزاى نائينى، شيخ محمد حسين اصفهانى.