صليبى، انگليسى‌ها درصدد برآمدند كه درباره رمز پيروزى مسلمانان تحقيق كنند و «پس از اندك زمانى، بر آنها معلوم شد كه سبب غلبه مسلمين هيچ نيست، مگر آيين مشروطيت و قوه قانون شريعت اسلام كه مبنى بر اتحاد و اتفاق و برادرى و عدل و مساوات است. اين بود كه بعد از استكشاف حال، پيروى قانون اسلام را نموده و از سلاطين خود استدعاى مشروطيت كردند... تا به مقصود خود رسيدند». (٩)

يكى ديگر از استدلال‌هاى مشروطه خواهان ، اين بود كه اروپاييان به وسيله مشروطيت به آبادانى و پيشرفت رسيده‌اند و ما نيز اگر بخواهيم از آنان عقب نمانيم، بايد به اصول مشروطه عمل كنيم. (١٠)

در موارد چندى نيز مشروطه خواهان به نتايج عينى مشروطه در كشورهاى ارو پايى استدلال كرده‌اند. (١١) اين سخنان گوياى اين نكته است كه همه پذيرفته

(٩) رزگرى‌نژاد، غلامحسين، رسائل مشروطيت ، رساله «مكالمات مقيم و مسافر»، ص ٤٦٢ ؛ همچنين ر.ك: همان، رساله «سؤال و جواب در فوايد مجلس»، ص ٢٦٩، تأليف حاج سيد نصراللّه‌ تقوى از علماى معروف مشروطه‌خواه و نماينده وعاظ و ذاكرين در مجلس اول ؛ همان، رساله «اللئالى المربوطة فى وجوب المشروطه»، ص ٥٣١، تأليف شيخ محمد اسماعيل محلاتى ؛ همان، «رساله انصافيه»، ص ٥٨٥ و ٥٦٧، تأليف ملاعبدالرسول كاشانى. بخشى از عبارت منبع اخير جالب توجه است: «سرّ اينكه اول كسى كه عقب آن حضرت(امام زمان(ع)) نماز مى‌خواند، حضرت عيسى(ع) است، شايد همين باشد كه مأمومين حضرت عيسى براى اينكه اصل قوانين پيغمبر ما را بدون زياده و نقصان به دست آورده و معمول داشته‌اند، اقتداى به امام ما را زودتر از ما قبول خواهند كرد».
(١٠) همان، رساله «بيان معنا سلطنت مشروطه و فوائدها» ص ٣١١ و ٣١٩ و ٣٢٢، تأليف عماد العلماء خلخالى از علماى ساكن نجف.
(١١) همان، رساله «اللئالى المربوطة فى وجوب المشروطة»، ص ٥١٩ و ٥٢٠، تأليف شيخ محمداسماعيل محلاتى يكى از مجتهدان سرشناس نجف كه رساله ديگرش در دفاع از مشروطه با تقريظ مراجع نجف، آية‌اللّه‌ آخوند خراسانى و آية‌اللّه‌ شيخ عبداللّه‌ مازندرانى به چاپ رسيد؛ همچنين: همان، رساله انصافيه، ص ٥٦٣، تأليف ملاعبدالرسول كاشانى از علماى كاشان.