فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٥٩ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى

معقول نيست؛ زيرا آشكار ساختن زينت درمقابل زن‌ها نسبت به هر فردى از آنان به طور مساوى جايز است، به خلاف حكم مذكور نسبت به مردها كه حكم اظهار زينت براى هر فردى از مردها مختلف است. گاهى يك زن نسبت به مردى حليله و محرم است، اما نسبت به مردى ديگر، حليله و محرم نيست. (٤٣) بنابراين بايد ببينيم چه فايده‌اى در اضافه لفظ «نساء» به ضمير «هنّ» وجود دارد و منظور از اين اضافه و نسبت چيست؟

در «نسائهنّ» چند احتمال بلكه چند قول وجود دارد:

احتمال اوّل: مراد از «نسائهنّ» مطلق زنان باشد. (٤٤)طبق اين احتمال به طور مشخّص بايد مراد از جمله «أو ما ملكت أيمانهنّ» به خصوص غلامان باشد، نه كنيزان. البته اين احتمال دور از ظاهر آيه است؛ چون در اين صورت اضافه كلمه «نساء» به ضمير «هنّ» خالى از فايده خواهد بود. به علاوه، بنابر احتمال مذكور، حرمت اظهار زينت در مقابل زنان متصور و محتمل نيست تا اين كه شارع در صدد نفى و اباحه آن باشد.

احتمال دوم: منظور از «نسائهنّ»، مطلق زنان آزاد(در مقابل كنيزان) باشد؛ زيرا پر واضح است كه مراد از «نساء» در آيه، جنس زن است و به قرينه عطف جمله {أو ما ملكت أيمانهنّ } بر آن ـ كه منظور از آن خصوص كنيزان يا مطلق مملوك است ـ فهميده مى‌شود كه مراد از جنس زن ، خصوص زنان آزاد اعم از مؤمن و كافر است. بنابر اين، از آيه اين حكم به دست مى‌آيد كه جايز است جنس زن زينت خود را براى جنس زنان ـ چه آزاد و چه كنيز ـ آشكار كند. اين احتمال در صورتى صحيح است كه كلمه «نساء» در آيه شريفه به ضمير مذكّر «هم» اضافه شده باشد، لكن واژه نساء در آيه به ضمير مؤنّث «هنّ» اضافه شده است؛ بنابراين احتمال مذكور از ظاهر آيه بر نمى‌آيد.