فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٠ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
احتمال سوم: منظور خصوص زنهاى مؤمن است. طبق اين احتمال، معناى آيه چنين مىشود كه اظهار زينت زن مسلمان در مقابل زنهاى كافر، مطلقاً حرام است. اين مطلب به بسيارى از مفسران سلف نسبت داده شده است.
ابن عباس مىگويد: زن مسلمان حق ندارد در مقابل زنان اهل ذمّه برهنه شود و خود را در مقابل زنان كافر نمايان كند، مگر به همان مقدارى كه در مقابل مرد نامحرم آشكار مىكند، لكن در صورتى كه زن كافر يا اهل ذمّه، كنيز او باشد، مانعى ندارد؛ به دليل جمله «أو ماملكت أيمانهنّ». به همين جهت، عمر به ابو عبيده دستور داد كه مانع ورود زنان اهل كتاب به حمام زنان مسلمان شود. (٤٥)
احتمال چهارم: مراد از تركيب :«نسائهنّ» زنان آزاد مؤمن باشد، نه مطلق زنان آزاد. اين احتمال در واقع جمع احتمال دوم و سوم است؛ به اين بيان كه در تركيب «نسائهنّ» دو لفظ و دو معنا وجود دارد:
لفظ اوّل: عبارت است از كلمه «نساء» كه منظور از آن يا به دليل معروف بودن در زمان پيش از نزول و يا به دليل ظهور آن در استعمالات قرآن، زنان آزاد است.
لفظ دوم: ضمير «هنّ» است كه لفظ «نساء» به آن اضافه شده است كه اين اضافه دليل بر آن است كه مراد از «نساء» خصوص زنهاى مؤمن است؛ همانند قول خداوند در آيه { واستشهدوا شهيدين من رجالكم } (٤٦) كه منظور از «رجال» مطلق مردان نيست، بلكه به دليل اضافه «رجال» به ضمير «كم» خصوص مردان مسلمان منظور است؛ بنابراين فايده اضافه «نساء» به ضمير «هنّ» در اين جا آشكار مىشود.
(٤٥) همان.
(٤٦) بقره، آيه ٢٨٢.