فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥ - ارث به سبب قرابت يا تعصيب ؟ آیة الله جعفر سبحانى

اقسام عصبه

از نظر فقهاى اهل سنت، عصبه بر دو قسم است: عصبه نسبى و عصبه سببى.

١. عصبه نسبى

عصبه نسبى سه نوع اند:

نوع اوّل ، عصبه بنفسه است و آن هر مردى است كه در نسبت او به متوفّا، زنى وجود ندارد و منحصر در چهار گروه است:

ـ پسر كه جزء متوفّا ناميده مى‌شود؛

ـ پدر كه اصل متوفّا ناميده مى‌شود؛

ـ برادر كه جزء پدر متوفّا ناميده مى‌شود؛

ـ عمو كه جزء جد ناميده مى‌شود.

نوع دوم، عصبه بالغير است كه عبارت است از مؤنثى كه فرضش در حالت انفراد، نصف است و در صورتى كه يك يا بيش از يك خواهر با او باشد، فرضش دو سوم است، حال اگر با آنان برادرى هم باشد، در اين صورت همه آنها، به واسطه او عصبه خواهند شد كه عبارت‌اند از:

ـ دختر يا دختران؛

ـ دختر يا دختران پسر؛

ـ خواهر يا خواهران تنى؛

ـ خواهر يا خواهران پدرى.

معلوم است كه تمام اين چهار گروه، عصبه به غير يعنى برادر هستند و ارث آنها به فرض است و سهم پسر دو برابر دختر خواهد بود.

نوع سوم، عصبه مع الغير است و آن عبارت است از مؤنثى كه در عاصب