فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٦٨ - اظهار زينت زن و حكم آن خالد غفورى
احمقى دانسته است كه احتياج به زن ندارد؛ چنان كه پيشتر گذشت. (٦٢)
از ظاهر قيد «عدم احتياج به زن» كه در كلام امام(ع) به كار رفته است، برمىآيد كه قيد احترازى باشد، نه توضيحى ؛ چون توضيحى و تأكيدى بودن قيد بر خلاف اصل است، مگر اين كه دليل يا قرينه بر اراده آن باشد.
احتمال دوم: همان احتمال اوّل است، لكن با توسعهاى نسبى در معناى ديوانه؛ به طورى كه شامل افراد ساده لوح، احمق، ابله و كم عقل نيز بشود.
احتمال سوم: منظور از آن، كسى است كه در زندگى به سبب نيازش به ديگرى يا نياز ديگرى به وى، تابع ديگران است و هيچ اهتمامى به زنان و مسائل آنان ندارد. مصداق بارز اين معنا، بردگان و غلامانىاند كه يا به دليل عيب و مرضى يا پيرى و كهولت سن، در برابر زنان شهوت جنسى ندارند. استثنا شدن اين گروه از حكم حرمت به اين جهت است كه پوشاندن زينت در برابر اين افراد كه هميشه و همه جا حضور دارند، موجب عسر و حرج بر زن خواهد بود و مفسدهاى كه در حرمت اظهار زينت زن در مقابل نامحرم مدّ نظر است، در مورد اين گروه منتفى است.
با توجه به ظاهر آيه، اين احتمال بعيد به نظر مىرسد؛ چون طبق اين احتمال مناسب بود كه در آيه شريفه، تعبير «ضعفا»، «مساكين» و مانند آن مىآمد.
احتمال چهارم: مراد از فقره مذكور، گروه خاصى از مردان است كه در مرد بودن آنها نقص و خللى هست ؛ مردانى چون: اخته، عنّين و خنثى.
اين احتمال در نهايت ضعف است؛ چون اين افراد اگر چه در اعمال مسائل جنسى، ناتوان اند و يا برخى از نشانههاى مردى را ندارند، اما لازمه اين ناتوانى، نداشتن شهوت و بى ميلى آنان به زن نيست. باهمه اين اوصاف، عنوان مرد بودن بر آنها صادق است؛ از اين رو، هيچ دليلى بر استثنا شدن آنها نيست. (٦٣)
(٦٢) وسايل الشيعه، ج٢٠، ص٢٠٤، باب ١١١ از ابواب مقدمات النكاح، ح١.
(٦٣) بدايع الصنايع ، ج٥، ص ١٢٢.