٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص

فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٦ - ولايت الهى و حكومت اسلامى(٢) آیة الله محمد مؤمن قمى

دلالت حديث بر ولايت اميرالمؤمنين(ع) به معناى مطلوب كه همان ولايت امر است و اينكه اين، همان امرى است كه در روز غدير خم ابلاغ شده، واضح است.

همچنين مثل اين روايت در بحار از مسند احمد و احاديث ابى بكر بن مالك و ابانة ابن بطّة و ثعلبى از براء بن عازب، روايت شده است. (٢١)

خبر براء بن عازب در سنن ابن ماجه اين گونه روايت شده است:

حدّثنا عليّ بن محمّد، حدّتنا أبوالحسن، أخبرني حمّاد بن سلمة عن عليّ بن زيد بن جدعان عن عديّ بن ثابت عن البراء بن عازب، قال: أقبلنا مع رسول اللّه‌(ص) في حجّته الّتي حجّ، فنزل في بعض الطريق فأمر بالصلاة جامعة، فأخذ بيد عليّ فقال: «ألست أولى بالمؤمنين من أنفسهم؟ قالوا: بلى، قال: ألست أولى بكلّ مؤمن من نفسه؟ قالوا: بلى قال: فهذا وليّ من أنا مولاه، اللّهمّ وال من والاه و عاد من عاداه؛ (٢٢)

براء بن عازب مى‌گويد: در سفر حج همراه پيامبر بوديم كه در قسمتى از مسير، منزل گزيديم، امر كردند تا نماز جماعت به پا داريم، سپس دست على(ع) را گرفته و فرمودند: آيا من از مؤمنين به خودشان سزاوارتر نيستم؟ گفتند: بله، فرمود: آيا من از هر مؤمنى به خودش سزاوارتر نيستم؟ گفتند، بله، فرمود: پس اين [على(ع)] مولاى هركسى است كه من مولاى اويم، خداوندا ؛ دوستانش را دوست بدار و با دشمنانش دشمن باش.

اگر چه در اين نقل ابلاغ أمر ولايت على(ع)، توسط پيامبر در روز غدير خم، ذكر نشده است ولى اين روايت به شهادت روايت گذشته، بر همان روز غدير خم منطبق مى‌شود و شايد عدم تصريح به روز غدير در روايت، به سبب رعايت اختصار بوده است. در هر صورت دلالت روايت بر مطلوب ما از ولايت أمر، كامل و تمام است.

احمد در مسندش به سند خود از عبدالرحمن بن أبى ليلى نقل مى‌كند:


(٢١)بحارالانوار،ج ٣٧،باب اخبار الغدير،ص ١٥٩.
(٢٢)سنن ابن ماجه،ج ١، ص ٤٣.