فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٢ - ولايت الهى و حكومت اسلامى(٢) آیة الله محمد مؤمن قمى
در آيه مباركه، ولايت است و مراد از ولايت، اولويت على(ع) بر مؤمنين از خودشان است و به عبارت ديگر اداره امور مؤمنين و كشورشان است، همان گونه كه اين ولايت براى خود پيامبر هم بوده است. اين ولايت از طرف خداوند متعال نازل شده است و رسول خدا آن را به مردم ابلاغ كرده و بر گردن همه مردم واجب شده است.
بيش از سى روايت در اين گروه، از روايات وجود دارد كه ما در اينجا فقط چهار حديث را آورديم و دو خبر آخر از كتابهاى عامّه نقل شدهاند و ما آن دو را نقل كرديم تا روايات اين مجموعه، از روايات اهل سنّت خالى نباشد و گرنه رواياتى كه توسط اهل سنّت در اخبار غدير وارد شده، بسيار زياد است كه به حدّ تواتر مىرسد و در آينده به بعضى از اسناد آن اشاره خواهد شد.
در هر صورت، اين سى روايت در ذيل آيه مباركه وارد شدهاند و مشاهده گرديد كه بسيارى از آنها از نظر سند، معتبر مىباشند و اگر چه در سند بقيه آنها اشكالاتى وجود دارد ولى كثرت آنها باعث اطمينان و حتى قطع به صدورشان خواهد شد. پس اين روايات فراوان و معتبر به وضوح بر مراد از «ما أنزل إليك من ربّك» در آيه شريفه، دلالت مىكنند كه همان ولايت مولاى ما، اميرالمؤمنين على بن ابى طالب(ع) است.
با ملاحظه اين تعداد روايات فراوان ومجموع دلالت آنها، اين نكته روشن مىشود كه مقصود از ولايت، تكفّل اداره امور امّت و كشور اسلامى است و اين ولايت براى اميرالمؤمنين(ع) تعيين شده است.
گروه دوم:
اين گروه از اخبار در مورد ولايت اميرالمؤمنين(ع) و نصب ايشان در روز غدير به عنوان ولى أمر مؤمنين است، اما در اين دسته از روايات هيچ اشارهاى به اينكه مراد از آيه مباركه، ولايت على(ع) مىباشد، وجود ندارد.
١.ما رواه الصدوق فى الخصال باسناد معتبرة عن معروف بن خرّبوذ عن ابى الطفيل عامر بن واثلة عن حذيفة بن اسيد الغفاري ، قال: رجع رسول اللّه(ص) من حجّة