حلبى مى‌گويد: از امام صادق(ع) پرسيديم: مردى با عصا مرد ديگرى را زد و آن قدر او را زد تا مُرد، آيا قاتل به ولىّ مقتول سپرده مى‌شود تا او را بكشد؟ امام(ع) فرمود: بلى، اما قاتل را در اختيار نمى‌گذارند تا با او بازى كند [با شكنجه او را بكشد]، ولى مى‌تواند او را با شمشير بكشد. (٢٢)

نظير اين روايت را موسى بن بكر از امام صادق(ع) نيز نقل كرده است:

في رجل ضرب رجلاً بعصا فلم‌يرفع العصا عنه حتى مات، قال: يدفع الى أولياء المقتول ولكن لايترك يتلذّذ به ولكن يجاز عليه بالسيف.

امام كاظم(ع) دربارؤ مردى كه مرد ديگرى را با عصا زد و ضربات عصا را از او بر نداشت تا مرد، فرمود: قاتل به اولياء مقتول سپرده مى‌شود ولى اجازه داده نمى‌شود [او را بازيچه قرار داده[ و از او لذت ببرند، بلكه مى‌توانند با شمشير او را بكشند. (٢٣)

صدر اين روايات، نهى از مثله كردن و با شكنجه كشتن قاتل در مقام قصاص است و اين نهى ظهور درحرمت مثله كردن دارد كه حرمت آن خود به ادلؤ ديگرى ثابت شده است. اما ذيل روايات مذكور، ظهور در اين نكته دارد كه قصاص كننده به جز اينكه قاتل را با شمشير بكشد حق ديگرى ندارد، از اين رو نمى‌تواند او را ـآن‌گونه كه او با مقتول كرده بودـ با ضربات عصا بزند تا بميرد. بنابراين اگر مماثله در نوع قتل و مقدار درد و رنج حاصل از آن، حق قصاص كننده مى‌بود، در واقعؤ مورد سؤال در روايت، اين كار براى او جايز دانسته مى‌شد. در حالى كه ظاهر پاسخ امام(ع) عدم جواز آن است و ولّى مقتول در مقام قصاص به جز اينكه قاتل را با

(٢٢)وسائل، ج١٩، ص٩٥، باب ٦٢ از ابواب قصاص النفس.
(٢٣)همان ، ص٩٦.