فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٢ - ابعاد فقهى علامه محمدتقى جعفرى دکتر غفور خوئینی
كرده است، و در جاى ديگر در همين بحث مىگويد: هر كس صداى خود را بلند كند، عرب به آن صدا غنا مىگويد. (٥٣)
علامؤ دهخدا، از سه كتاب منتهى الارب و غياثاللغات واقرب الموارد، به ترتيب، سه تعريف زير را براى غنا مىآورد:
آواز خوش كه طرب انگيزد، سرود (منتهىالارب) نغمه و سرودخوانى (غياث اللغات) آوازِ خوشِ طرب انگيز. غنا به معنى تغنى و آوازخوانى است، و آن در صورتى تحقق مىپذيرد كه الحانش از شعر و همراه با كفزدن باشد، و اين نوعى بازى است (اقربالموارد). (٥٤)
از ميان فقها علامؤ نراقى در مستند الشيعه تعاريف زير را براى غنا ارائه مىدهد:
صوت طربآور، صوت حاوى ترجيع و طرب، ترجيع صوت، صداى مطرب، بلند كردن صدا با ترجيع، كشيدن صدا، كشيدن صدا با ترجيع، كشيدن صدا با ترجيع و شادى آفرين، كشيدن صدا به گونه شادى آفرين، نيكو گردانيدن صدا كشيدن و پىدرپى آوردن صدا. (٥٥)
در انظار فقها هم براساس اختلاف در مفهوم و مصداق سهنظر ديده مىشود: ١ـحرمت غنا مطلقاً كه نظريؤ مشهور است. ٢ـ عدم حرمت مطلقاً، البته طبق اين نظريه حركتهاى فسادانگيز و شهوانى كه همراه با موسيقى انجام گيرد، حرام است. محدث كاشانى بر اين نظريه مىباشد. (٥٦)
٣ـ تفصيل بين غناى شهوانى و مبتذل و غناى غير شهوانى، كه شيخ انصارى قائل به اين تفصيل است، (٥٧)
صاحب مفتاحالكرامه درباره نظر
(٥٣)لسان العرب، ج١٠، ص١٣٦.
(٥٤)على اكبر دهخدا، لغتنامه، ج٢٧، ص٣٢٨.
(٥٥)مستند الشيعه، ج٢، ص.
(٥٦)فيض كاشانى، مفاتيح الشرايع، ج٢، ص٢١.
(٥٧)ر.ك: محمد هادى معرفت، تحقيق عن مسألة الغناء، ص١٦، كنگرؤ شيخ انصارى.