امام صادق(ع) فرمود:به اميرالمؤمنين(ع) خبر رسيد كه مردى شكم مردى را ماليد تا او لباس خود را آلوده كرد. امام(ع) حكم كرد كه شكم آن مرد ماليده شود تا همان‌گونه كه مرد مضروب لباس خود را آلوده كرده بود، اين نيز لباس خود را آلوده كند يا به اندازؤ ثلث ديه به او خسارت بپردازد. (٣٢)

چكيده و نتيجؤ بحث:

از مجموع مباحثى كه در اين مسأله گذشت، مى‌توان به دست آورد كه در باب قصاص، مماثله در اصل دردناك بودن و احساس درد كردن به مقدارى كه عادتاً مقتضاى جنايت است، از حقوق مجنئعليه يا ولىّ او مى‌باشد. بنابراين او حق دارد كه خواستار دردناك بودن كيفر باشد و جانى نمى‌تواند از آن امتناع ورزد.

از روايت حلبى كه پيش از اين گذشت، بيش از اين استفاده نمى‌شود كه در مقام قصاص، از مثله كردن قاتل و شكنجه كردن او كه در اثر خشم و تعصب و انتقامجويى غالباً اتفاق مى‌افتد، نهى شده است. از اين رو، امام(ع) در واقعؤ مورد سؤال، جايز ندانسته‌اند كه قاتل را با عصا بكشند آن گونه كه او مقتول را كشته بود؛ زيرا با اين كار، قاتل در معرض شكنجه شدن و بازيچه درآمدن قرار مى‌گرفت، به ويژه آنكه، قصاص كننده نمى‌دانست كه قاتل چگونه و چقدر با عصا مقتول را زده بود تا مُرد.

علاوه بر اين، روايت ياد شده در خصوص حد قتل و كشتن قاتل وارد شده و بيان مى‌كند كه در حد قتل، شرط است كه قاتل را با شمشير بكشند نه به طرق غير متعارفى مثل زدن با عصا، هر چند اصل جنايت با ضربات عصا اتفاق باشد. بنابراين، روايت مذكور دلالت ندارد كه شرط مساوات و مماثله در ساير جهات كه احساس درد از مهمترين آنها است ـ خصوصاً در قصاص زخمها و اعضا- ساقط است. والحمد للّه رب العالمين و الصلوة والسلام على سيدنا محمد وآله الطاهرين.

(٣٢)همان، ص١٣٨، باب ٢٠ ابواب قصاص الطرف.