فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٥٤ - قاعدؤ اتلاف(٢) محمد رحمانى

ب. گاهى اختلاف قيمت، ناشى از اختلاف آن به حسب زمان است، در اين صورت چند احتمال وجود دارد:

١ ـ ملاك، قيمت زمان غصب است. (١٧)

٢ ـ ملاك، قيمت زمان تلف است. (١٨)

٣ ـ ملاك، بالاترين قيمت از زمان غصب تا زمان تلف است. (١٩)

٤ ـ ملاك بالاترين قيمت اززمان غصب تا زمان پرداخت است. (٢٠)

٥ ـ ملاك، قيمت زمان مطالعه است.

٦ ـ ملاك، كمترين قيمت از زمان غصب تا زمان تلف است.

٧ . ملاك، كمترين قيمت از زمان غصب تا زمان پرداخت است.

٨ ـ ملاك، كمترين قيمت از زمان تلف تا زمان پرداخت است.

٩ ـ ضامن مخير است ميان قيمت زمان غصب و زمان تلف و يا قيمت روز غصب و زمان پرداخت و يا قيمت زمان تلف و پرداخت و يا تخيير ميانِ زمانِ غصب و زمانِ تلف و زمانِ پرداخت....

ايشان در پايان مى‌فرمايد:

واوفق الاقوال الى القواعد ضمان قيمة يوم التلف ـكما يظهر بعد التأمل ـلولا ظهور هذه الصحيحة فى خلافه فى الجملة الا انه لايصادم الفتوى. (٢١)

نظر هماهنگ با قواعد ضمانِ قيمت روز تلف است. همان گونه كه پس از دقت روشن مى‌گردد. البته اگر ظهور صحيحه ابى‌ولاد بر خلاف نباشد. وليكن ظهور اين صحيحه نمى‌تواند با فتوا درگير شود.