فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٠ - مطالعه و بررسى جرم دزدى از ديدگاه فقه، حقوق و قانون مجازات اسلامى سعيد قماشى
بنابراين اگر سارق وارد خانه يا مغازه شود و اتفاقاً مالك او را ببيند ولى از ترس، خود را پنهان كند و شاهد سرقت اموالش باشد، جرمِ سرقت صدق نمىكند؛ زيرا عمل «خفيةً» انجام نگرديده است و حال آنكه از نظر عرف اين عمل مخفيانه صورت گرفته است.
به نظر مىرسد منظور از مخفيانه بودن اين است كه سارق بنا دارد، عمل خويش را در خفا و پنهان انجام دهد و تمهيدات لازم را نيز براى مخفى نگاه داشتن عمل خويش فراهم نموده است، اگر چه به طور اتفاقى صاحب مال يا ديگران شاهد عمل او باشند. كسى كه در تاريكى شب و بدون سروصدا به قصدسرقت وارد منزل ديگرى مىشود، عرفاً عمل او در خفاء و پنهان انجام شده است، اگر چه صاحبخانه به طور اتفاقى شاهد جريان سرقت باشد.
بنابراين مىتوان گفت منظور از بردن مال غير به طور مخفيانه، عملى است كه از نظر مرتكب در شرايط خفا و پنهان انجام پذيرد و سارق همؤ تمهيدات لازم را براى پوشيده نگه داشتن عمل خود انديشيده باشد. زيرا مخفيانه بودن به اين معناست كه عمل را در پرده و حجاب قرار دهد. و انجام كار در تاريكى شب و بدون سروصدا، به معناى قرار دادن عمل در خفا است و مشاهدؤ اتفاقى، عمل را از مخفيانه بودن خارج نمىكند.
دربارؤ پرسش دوم نيز در نوشتههاى فقهى اماميه، به طور صريح مطلبى ذكر نشده است. در برخى از نوشتههاى اهلسنت، بحث ياد شده صريحاً طرح گرديده و گفته شده كه چنانچه سرقت در روز واقع شود، مخفيانه بودن سرقت در ابتدا و انتها ضرورى است، ولى چنانچه سرقت هنگام شب واقع شود، مخفيانه بودن عمل در ابتدا كافى است و لزومى ندارد اين وصف تا پايان عمل سرقت ادامه داشته باشد. بنابراين اگر كسى هنگام شب مخفيانه وارد خانؤ كسى شود. ولى هنگام خروج، با صاحب خانه درگير شود، عملِ وى از مخفيانهبودن خارج نمىشود. در توجيه اين تفاوت گفته شده، چون بيشترِ سرقتها در شب واقع مىشود، اگر قرار باشد چنين قيدى را براى تحقق مفهومِ سرقت و اجراى حد لازم بدانيم، در بسيارى موارد نبايستى حد قطع جارى گردد و اين امر موجب سلب آسايش عمومى مىشود. (٣٩)
(٣٩)وهبة الزحيلى، پيشين، ج٦، ص٩٢.