فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٧ - مطالعه و بررسى جرم دزدى از ديدگاه فقه، حقوق و قانون مجازات اسلامى سعيد قماشى
شامل شود. در ماده مذكور چنين مقرر شده است:
أخذ مال الغير المنقول خفيةً او عنوةً، بقصد التملك؛ گرفتن مال منقول ديگرى به صورت مخفيانه يا با قهر و غلبه، به منظور مالك شدن آن.
شرح دهندگان مادؤ مذكور گفتهاند، منظور از «خفيةً» عدم آگاهى صاحب مال و منظور از «عنوةً» بدون رضايت صاحب مالِ است.
اگر چه وى آگاه به بردن مال خويش است و چون ملاك دزدى نزد آن، بردن مال بدون رضايت صاحب آن بوده است تعريف ديگرى را ترجيح داده و گفتهاند: (٥٢)
أخذ المال بدون رضاء المالك.
گرفتن مال بدون رضايت مالك آن.
قانونگذارِ مصر نيز دزدى را به گونهاى تعريف كرده كه همه افراد آن را شامل مىشود. در مادؤ ٢٦٨ قانون مجازاتِ مصر چنين آمده است:
كل من اختلس منقولاً لغير فهو سارق. هر كسى كه مالِ منقولِ ديگرى را اختلاس نمايد، سارق است.
تعريف فوق براى سارق ذكر شده ولى از تحليل آن، تعريف سرقت بدست مىآيد. شرح دهندگان ماده ياد شده در تفسير اختلاس گفتهاند: اختلاس عبارت است از: خارج كردن مال از حيازت صاحب آن، بدون آگاهى و يا بدون رضايتِ وى. (٥٣)تفسيرِ مذكور بدين معناست كه يكى از دو امر يعنى عدم آگاهى يا عدم رضايت صاحب مال براى تحقق سرقت كافى است. از اين رو چنين نتيجهگيرى كردهاند كه در تعريف سرقت، ذكر قيد عدم رضايت صاحب مال كافى است و قيد ديگرى نياز نيست. لذا گفتهاند، سرقت عبارت
(٥٢)على محمد جعفر، قانون العقوبات، ص٢٢٤، چاپ اوّل، بيروت، المؤسسة الجامعية للدراسات و النشر والتوزيع، ١٤١٥، هـ.ق.
(٥٣)احمد امين بك، شرح قانون العقوبات الاهلى، ج٣، ص٨٥٨، چاپ سوم، بيروت، الدار العربية للموسوعات، ١٩٨٢.