با اين كه بحمد اللّه تعالى و حسن تائيده، از مثل يك كلمه مباركؤ «لاتنقض اليقين بالشك» آن همه قواعد لطيفه استخراج نموديم، از مقتضيات مبانى و اصول مذهب و مايؤ امتيازمان از ساير فرق چنين غافل و ابتلاى به اسارت و رقيت طواغيت امت را الى زمان الفرج، عجلاللّه تعالى ايامه، به كلى بى‌علاج پنداشته، اصلا در اين وادى داخل نشديم و ديگران در پى بردن به مقتضيات آن مبانى و تخليص رقابشان از اين اسارت منحوسه، گوى سبقت ربودند. و مبدأ طبيعى آن چنان ترقى و نفوذ را، از سياسات اسلاميه اخذ و به وسيلؤ جودت استنباط و حسن تفريع، اين چنين فروع صحيحه بر آن مرتب و به همان نتايج نائل شدند. (٤٤)

به دليل همين خصوصيات فقهى قواعد بوده است كه فقهاى ما در طول تاريخ سعى كرده‌اند كه اين قواعد را از منابع احكام، استنباط و از آن در مقام افتا نهايت بهره‌بردارى را بنمايند. و فقهايى چون شهيد اول با تأليف كتاب مستقل در اين‌باره آن را به اوج خود رسانيدند. همو در معرفى اثر خود كه بيانگر ديدگاه اين فقيه گرانقدر دربارؤ قواعد فقهى نيز هست، در اجازؤ خود به ابن‌خازن مى‌نويسد:

فمما صنفته كتاب القواعد والفوائد فى الفقه، مختصر يشتمل على ضوابط كلية، اصولية وفرعية تستنبط منها احكام شرعية لم‌يعمل للاصحاب مثله.

از جمله مصنفات من، كتاب قواعد و فوائد در فقه است. كتابى مختصر و در برگيرندؤ ضوابط كلى اصولى و فقهى كه احكام شرعى از آنها به دست مى‌آيد. در شيعه كتابى مانند آن نگارش نيافته است. (٤٥)

(٤٤)تنبيه‌الامة و تنزيه الملة و پاورقى از سيد محمود طالقانى، ص٥٦.
(٤٥)علامه مجلسى، بحارالانوار، ج١٠٤، ص١٨٧؛ خوانسارى، الروضات الجنات، ج٧، ص٨، انتشارات اسماعيليان.