در روايت آمده است كه :«راههاى دشمنان مرانپيماييد. ابن خلدون در مقدمه تاريخش چنين آورده است:، فصل سوم در اينكه ملت مغلوب همواره ولع تقليد از شعاير، طرز لباس، نحوه سخن گفتن و آداب و رسوم ملت غالب را دارد.

وى در همين فصل مى نويسد:

به هر سرزمينى كه بنگرى درخواهى يافت كه چگونه بر اكثر مردم آن سرزمين، طرز پوشش نگهبانان و سپاهيان سلطان، چيره شده است ؛زيرا سلطان و سپاهيانش، بر آنها غالب و چيره هستند. حتى اگر ملتى در همسايگى ملت ديگر بوده و يك نوع غلبه و تسلط برآن داشته باشد، ملت مغلوب تا حد زيادى در زمينه هاى فوق الذكر به ملت غالب تشبه و اقتدا دارد. همچنانكه در عصرما، در اندلس و رابطه آن با اقوام جلا لقه،وضع به همين منوال است. زيرا مشاهده مى شود كه مسلمانان اندلس در طرز لباس، وسايل آرايش و زينت و بسيارى از عادات و رسوم به آنها تشبه مى جويند؛ وقتى در ترسيم تصاوير برروى ديوارها و كارخانه ها و منازل خود از آنان تقليد مى‌كنند.بطورى كه اگر بيننده باكنجكاوى و ديدؤ حكمت بنگرد، در مى يابد كه اين وضعيت، از نشانه‌هاى استيلاء و غلبه آنان براندلس است. و الامر للّه‌.

محقق شعرانى پس از نقل اين عبارت ابن خلدون مى‌گويد:

چقدر وضعيت اندلس در عصر ابن خلدون شبيه وضعيت كنونى ساير كشورهاى اسلامى در عصرما است.فرنگى م‌آبان بى دين در كشورهاى اسلامى عوامل استيلا و سيطرؤ مسيحيان بر مسلمانان شده اند. اينها كسانى هستند كه غالباً ضعيف العقل وضعيف النفس مى باشند و به سرعت تحت تأثير طرز زندگى ملت غالب قرار مى‌گيرند و به آسانى خواسته هاى آنان را مى پذيرند و مسيحيان آنان را براى فاسد كردن منطقه به استخدام گرفته اند. خداوند[همه را] از شر آنها حفظ كند.