فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩٣ - ابعاد فقهى علامه محمدتقى جعفرى دکتر غفور خوئینی
خويش و اختلاف فقهايى همچون فيض كاشانى مىفرمايد (٥٨):
در حرمت غنا و مزد گرفتن بر آن و يادگيرى و آموزش و شنيدن آن اختلاف نيست، چه در قرآن و دعا و شعر باشد و چه در غير آن، همانگونه كه صاحب مجمعالبرهان نيز آورده است. تا اين كه محدث كاشانى و فاضل خراسانى، همچون غزالى از عامه، رشتؤ جداگانهاى بافته و تحريم را به غناى همراه با محرمات ديگر، اختصاص دادهاند. (٥٩)
از آنجا كه استاد آية اللّه محمد تقى جعفرى هدف اعلاى حيات را اشباع آرمانهاى زندگى گذران با اصول «حيات معقول» و به ثمر نشاندن شخصيت انسانى در تكاپو به سوى ابديت ـكه به فعليت رسانندؤ همؤ ابعاد روحى او در جاذبه پيشگاه الهى استـ مىدانند، هنر را يكى از نمودها و جلوههاى بسيار شگفتانگيز و سازندؤ حيات بشر مىشناسد. وى با اين نگرش وارد بحث هنر شده و آنرا به دو نوع؛ هنر پيرو و هنر پيشرو تقسيم كرده و اظهار داشتهاند:
معناى هنر پيرو، عبارت است از توجيه شدن نبوغ و فعاليتهاى عقلانى و احساساتى هنرمندان به سوى خواستهها و تمايلات و دريافت شدههاى معمولى مردم. هنرمند پيرو دنبالهرو تفكرات و آرمانهاى مردم جامعه است. اما منظور از هنر پيشرو تصفيؤ واقعيات جارى و استخراج حقايق ناب از ميان آنها و قرار دادن آنها در مجراى «حيات معقول» با شكل جالب و گيرنده مىباشد. نبوغ سازنده در اينگونه هنر «آنچه هست» را بطور مطلق امضاء نمىكند و آن را مطلق طرد نمىنمايد و بلكه «آنچه هست» را به سود «آنچه بايد بشود» تعديل مىكند. ما اين هنر را جلوهگاه تعهد و بوجود آورنده آن را هنرمند متعهد مىناميم.
(٥٨)ر.ك: كاظم قاضىزاده، غنا از ديدگاه اسلام، ص٣٢٧، مجله فقه، شمارؤ چهارم و پنجم.
(٥٩)سيد محمد جواد عاملى، مفتاح الكرامه، ج٤، ص٥٢، موسسه آلالبيت، قم.