فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩١ - ابعاد فقهى علامه محمدتقى جعفرى دکتر غفور خوئینی
ائمؤ اطهار (عليهمالسلام) بويژه از عشق و علاقه ايشان به حضرت اميرالمؤمنين على (عليهالسلام) ناشى شده است. شرح نهجالبلاغه كه ايشان كار آن را عاليترين كار و محصول عمر خويش مىدانند، گوياى عشق و علاقه بىمنتهاى استاد به حضرت امير(ع) است.
فقها و عرصؤ هنر
رسالت فراگير عالمان اسلامى در معرفى دين جهانى و جاودانى كه مىخواهد پاسخگوى نيازهاى ديروز، امروز و فرداى انسانها باشد، بسيار خطير و حساس است. پيامبر اسلام(ص) درحجةالوداع در بيان كليت و جامعيت اسلام فرمود:
معاشر الناس ما من شىء يقربكم الى الجنة ويباعدكم عن النار الا امرتكم به، وما من شىء يقربكم الى النار ويباعدكم عن الجنة الا وقد نهيتكم عنه.
يعنى مردم هر آنچه را كه شما را به بهشت نزديك مىسازد و از دوزخ دور مىنمايد، در قالب امر و نهى به شما بيان داشتم. (٥٢)
چنين دين جامع مىبايست هنر و مرزهاى آن را باز شناسد. هنرى كه مىتوان با زبان آن با مردم جهان به گفتگو نشست. ابزارى كه مستكبران در دو قرن گذشته با استفاده از آن، توانسته به ارزشها و معتقدات بشرى هجوم آورند، و واقعيتها و حقايق را در هالهاى از ابهام نگاه دارند.
امروزه ديگر نمىتوان با ذكر كلياتى چون: طرب، رقص، لهو، لعب، لحن، ترجيع، كلام باطل، قول زور، فسق، حزن، سرور و... ـكه تعيين مصاديق و بعضاً مفاهيم آن از عهدؤ خواص با توجه به تحول رشتههاى هنرى، خارج است ـ از تعيين مرزهاى هنر و موسيقى و ديدگاه فقه طفره رفت.
مثلا در بحث غنا و در تعريف آن همان اختلافى كه در ميان لغويان است در بين فقهاء هم ديده مىشود. ابن منظور در معناى لغوى، آن را به صدايى كه شادىآفرين باشد، معنا
(٥٢)به نقل از: شيخ انصارى، فرائد الاصول، كتاب قطع وظن.